- \n
- K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti merkezli gizemli bir \u015firket, Rusya’n\u0131n St. Petersburg Liman\u0131 \u00fczerinden potas ticareti i\u00e7in Belarus h\u00fck\u00fcmetinden milyonlarca dolar al\u0131yor.<\/strong><\/li>\n\n\n\n
- Dimicandum adl\u0131 \u015firketin bir web sitesi, veya lojistik alan\u0131nda faaliyet g\u00f6sterdi\u011fine dair kamuya a\u00e7\u0131k bir kayd\u0131 yok. Ancak, St. Petersburg tren istasyonundan St. Petersburg liman\u0131na kadar olan k\u0131sa mesafede potas ta\u015f\u0131mas\u0131 i\u00e7in bu \u015firket ile s\u00f6zle\u015fme imzaland\u0131.<\/strong><\/li>\n\n\n\n
- Ka\u011f\u0131t \u00fczerinde bir K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti vatanda\u015f\u0131na ait olmas\u0131na ra\u011fmen, s\u0131zd\u0131r\u0131lan belgeler \u015firketin vekaletinin, Luka\u015fenko’nun sa\u011f kolu Viktor Sheiman’\u0131n alt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan eski bir Belaruslu yetkiliye ait oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/strong><\/li>\n\n\n\n
- Belarus\u2019taki bir resmi daireden s\u0131zd\u0131r\u0131lan dahili bir rapora g\u00f6re ise, Dimicandum’a \u00f6denen \u00fccret “gerek\u00e7esiz.”<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Belarus Investigavie Center (BIC), Schemes (RFE\/RL Ukrayna), Belsat ve OCCRP<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Belarus’un devlet potas \u00fcreticisi, 2022’de yapt\u0131r\u0131ma maruz kald\u0131ktan sonra, diktat\u00f6r Alexander Lukashenko potas ticaretinin gelecekte “sessizce” yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6ylemi\u015fti \u2013 ayn\u0131 “silah sat\u0131\u015f\u0131” gibi.<\/p>\n\n\n\n
Potasyum a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin, k\u0131rm\u0131z\u0131ms\u0131 bir mineral olan potas i\u00e7in b\u00f6yle bir hileye ba\u015fvurmaya de\u011fmezmi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnebilir. Ancak d\u00fcnyan\u0131n her yerinde ekinler i\u00e7in kullan\u0131lan g\u00fcbrenin \u00f6nemli bir bile\u015feni olan potas, y\u00fcksek talebe sahip ve k\u00fcresel g\u0131da g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131nda kilit \u00f6nemde.<\/p>\n\n\n\n
D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck potas yataklar\u0131ndan birine sahip Belarus’ta ise, potas ayn\u0131 zamanda hak ihlalleri, yolsuzluklar ve Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna’daki sava\u015f \u00e7abalar\u0131na verdi\u011fi destek nedeniyle Bat\u0131 taraf\u0131ndan giderek daha fazla izole edilen Lukashenko i\u00e7in ekonomik bir can simidi.<\/p>\n\n\n\n
Denizle k\u0131y\u0131s\u0131 bulunmayan Belarus, y\u0131llarca potas\u0131 kom\u015fusu Litvanya’daki bir limandan d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131na ihra\u00e7 etti. Denize olan bu eri\u015fim 2022 y\u0131l\u0131nda gelen AB yapt\u0131r\u0131mlar\u0131yla engellendi. Belarus ise potas ihrac\u0131n\u0131, Rusya \u00fczerinden yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n uygulanmad\u0131\u011f\u0131 \u00fclkelere y\u00f6nlendirmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Ancak bu kadarla kalm\u0131yor. Belarus\u2019taki ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilik merkezi Belarusian Investigative Center, Belarus’un potas ihracat zincirinin, hala AB yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 ihlal etti\u011fini tespit etti. Bunun nedeni, Luka\u015fenko y\u00f6netiminden eski bir \u00fcst d\u00fczey yetkiliyle gizli ba\u011flar\u0131 olan K\u0131br\u0131s merkezli bir \u015firketin ihracatta oynad\u0131\u011f\u0131 rol.<\/p>\n\n\n\n
BIC taraf\u0131ndan elde edilen s\u00f6zle\u015fmelere g\u00f6re, Belarus’un devlet potas tekeli Belaruskali, potas\u0131n St. Petersburg tren istasyonundan \u015fehrin liman\u0131ndaki gemilere kadar k\u0131sa bir mesafe ta\u015f\u0131nmas\u0131 i\u00e7in, K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti’nde kay\u0131tl\u0131 arac\u0131 \u015firket Dimicandum Invest Holding Ltd.’ye \u00f6deme yap\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Uzmanlara g\u00f6re, Dimicandum AB’de kay\u0131tl\u0131 bir \u015firket oldu\u011fundan, bu durum Avrupa firmalar\u0131n\u0131n ve vatanda\u015flar\u0131n\u0131n Belaruskali gibi yapt\u0131r\u0131ma tabi kurulu\u015flara hizmet veya \u00fcr\u00fcn sa\u011flamas\u0131n\u0131 engelleyen kurallar\u0131 ihlal ediyor.<\/p>\n\n\n\n
Yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 ihlal riski g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, \u015firketin lojistik zincirine neden dahil edildi\u011fi bilinmiyor. Dimicandum’un rol\u00fcne daha derinlemesine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise daha fazla soru i\u015fareti ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Resmi bir daireden s\u0131zd\u0131r\u0131lan ve Dimicandum’a yap\u0131lan planl\u0131 \u00f6demelerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 “gerek\u00e7esiz” olarak tan\u0131mlayan dahili bir rapora g\u00f6re Dimicandum, Belarsukali i\u00e7in gereksiz bir mali y\u00fck gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n
Dimicandum, resmi belgelere g\u00f6re bir K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti vatanda\u015f\u0131na ait olup y\u00f6netilmesine ra\u011fmen, vekalet belgeleri, Dimicandum ad\u0131na anla\u015fma yapma yetkisinin, Lukashenko’nun en yak\u0131n m\u00fcttefiklerinden biri olan Viktor Sheiman’\u0131n emrinde g\u00f6rev yapan Belarus Devlet Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Emlak Y\u00f6netimi Departman\u0131 eski ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131 Andrey Sviridov’a verildi\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/ciren.cy\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/dimicandum-poa-927x1024.png\")
Andrey Sviridiov ad\u0131na verilen Dimicandum vekaletname belgesi Foto: BIC<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n Emlak Y\u00f6netimi Departman\u0131 d\u00fczinelerce i\u015fletmeye sahip olup “ulusal h\u00fck\u00fcmet organlar\u0131n\u0131n i\u015fleyi\u015fini” desteklemek de dahil olmak \u00fczere geni\u015f bir yetki alan\u0131na sahiptir. Do\u011frudan Devlet Ba\u015fkan\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Sviridov, Dimicandum’da Finans M\u00fcd\u00fcr\u00fc oldu\u011funu do\u011frularken, bunun \u00f6tesinde bir n\u00fcfuza sahibi oldu\u011funu ve Belaruskali ile s\u00f6zle\u015fme imzalad\u0131\u011f\u0131n\u0131 reddetti.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/ciren.cy\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/andrey-sviridov-medium-1024x683.jpg\")
Andrey Sviridov, Belarus Devlet Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Emlak Y\u00f6netimi Departman\u0131 eski ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131. FOTO: Grodno B\u00f6lge Y\u00fcr\u00fctme Komitesi, 2010-2024<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n Belaruskali, yorum yapmalar\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki talebe yan\u0131t vermedi. Dimicandum ve \u015firketin K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti vatanda\u015f\u0131 y\u00f6neticisine ula\u015f\u0131lamad\u0131. Ancak Dimicandum’un sekreterya i\u015flerini yapan K\u0131br\u0131s\u2019taki Damelen Consulting Ltd, firman\u0131n Belaruskali ile i\u015f yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 reddetti.<\/p>\n\n\n\n
Damelen’in m\u00fcd\u00fcr\u00fc Olena Brovkina, telefonda muhabirlere yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, “herhangi bir s\u00f6zle\u015fme imzaland\u0131\u011f\u0131ndan veya herhangi birinin \u015firket ad\u0131na b\u00f6yle bir \u015fey yapt\u0131\u011f\u0131ndan haberimiz yok” dedi.<\/p>\n\n\n\n
Luka\u015fenko’nun y\u00fcr\u00fctme organ\u0131, devleti ve ekonominin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde kontrol ediyor. Dolay\u0131s\u0131yla, g\u00f6zlemciler, Belarus h\u00fck\u00fcmetinde ve devlet te\u015febb\u00fcslerinde yolsuzlu\u011fun yayg\u0131n oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Yapt\u0131r\u0131mlar y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011finden beri, h\u00fck\u00fcmet, potas dahil olmak \u00fczere bir\u00e7ok ihracata ili\u015fkin ticaret istatistiklerini yay\u0131nlamay\u0131 durdurma karar\u0131 ald\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla, devlet te\u015febb\u00fcsleri \u00fczerindeki kamu denetimi daha da k\u0131s\u0131tland\u0131.<\/p>\n\n\n\n
- Dimicandum adl\u0131 \u015firketin bir web sitesi, veya lojistik alan\u0131nda faaliyet g\u00f6sterdi\u011fine dair kamuya a\u00e7\u0131k bir kayd\u0131 yok. Ancak, St. Petersburg tren istasyonundan St. Petersburg liman\u0131na kadar olan k\u0131sa mesafede potas ta\u015f\u0131mas\u0131 i\u00e7in bu \u015firket ile s\u00f6zle\u015fme imzaland\u0131.<\/strong><\/li>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/ciren.cy\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/registry-screenshot-1024x384.png\")