Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l K\u0131br\u0131s’\u0131n kuzeyinde bir Rus vatanda\u015f\u0131 tutuklanm\u0131\u015f ve doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7lamalar\u0131 nedeniyle T\u00fcrkiye \u00fczerinden Rusya’ya iade edilmi\u015fti.<\/p>\n\n
Rus yetkililer, Alexander Delis’e kar\u015f\u0131, orta\u011f\u0131 ve y\u00f6neticisi oldu\u011fu emlak geli\u015ftirme \u015firketi Kvartstroy Holdings ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k davas\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131nda, Delis’in halihaz\u0131rda, K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti\u2019nde bir d\u00fczine \u015firketi vard\u0131. <\/p>\n\n
K\u0131br\u0131s\u2019taki bu \u015firketlerin en az sekizi, on y\u0131ldan uzun bir s\u00fcre boyunca, Delis ile ba\u011flant\u0131l\u0131 bir a\u011f kapsam\u0131nda faaliyet g\u00f6sterdi, ve Kvartstroy grubunun offshore holding ve finansman yap\u0131s\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015fturdu.<\/p>\n\n
Kvartstroy, Rusya’da bir ceza davas\u0131na konu oldu\u011funda, ara\u015ft\u0131rma memurlar\u0131n\u0131n iddias\u0131na g\u00f6re, \u015firketi y\u00f6netimi, yat\u0131r\u0131mc\u0131lardan ald\u0131\u011f\u0131 yakla\u015f\u0131k 2.4 milyar rubleyi (25.8 milyon euro) zimmetine ge\u00e7irmi\u015fti. <\/p>\n\n
Delis, Nisan 2025’te K\u0131br\u0131s’\u0131n kuzeyinde, Girne’de, A\u011fustos 2017’de \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bildirilen bir tutuklama emri nedeniyle tutukland\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada, K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti\u2019ndeki \u015firketlerinden alt\u0131s\u0131 hala faaliyetteydi. Bug\u00fcn bu \u015firketlerden \u00fc\u00e7\u00fc feshedilmi\u015f durumda. Di\u011fer \u00fc\u00e7\u00fc ise hala faaliyet halinde. <\/p>\n\n
Delis’in kuzey K\u0131br\u0131s’a ne zaman ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 net de\u011fil, ancak ad\u0131, 2019’da Girne’de meydana gelen bir trafik kazas\u0131 raporunda ge\u00e7iyor. Bas\u0131n haberlerine g\u00f6re, K\u0131br\u0131s T\u00fcrk polisi mahkemeye, Delis\u2019in, Eyl\u00fcl 2017’den beri kuzey K\u0131br\u0131s’ta oldu\u011funu aktard\u0131. Delis, bu tarihten bir ay \u00f6nce, A\u011fustos 2017\u2019de Rusya’n\u0131n Federal Arananlar Listesi’ne al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. <\/p>\n\n
Rusya \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131, Temmuz 2025’te \u0130stanbul Havaliman\u0131’nda, kelep\u00e7eli bir \u015fekilde u\u00e7a\u011fa g\u00f6t\u00fcr\u00fclen Delis’in video g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini yay\u0131nlad\u0131.<\/p>\n\n
T\u00fcrkiye d\u0131\u015f\u0131nda uluslararas\u0131 alanda tan\u0131nmayan ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde uluslararas\u0131 hukuk ve finans sistemlerinin d\u0131\u015f\u0131nda olan kuzey K\u0131br\u0131s, ka\u00e7aklar i\u00e7in bir s\u0131\u011f\u0131nak olarak biliniyor. 2025 K\u00fcresel Organize Su\u00e7 Endeksi, T\u00fcrkiye kontrol\u00fcndeki b\u00f6lgeyi “\u00fclkelerinde yarg\u0131lanmaktan ka\u00e7anlar, vergi ka\u00e7ak\u00e7\u0131lar\u0131 ve di\u011fer su\u00e7lular i\u00e7in bir s\u0131\u011f\u0131nak” olarak tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n
Uluslararas\u0131 polis i\u015fbirli\u011fi konusunda uzmanla\u015fm\u0131\u015f olan K\u0131br\u0131sl\u0131 uluslararas\u0131 ceza avukat\u0131 Konstantina Zivla, CIReN’e, K\u0131br\u0131s’\u0131n kuzey kesiminde, yasal tan\u0131nmam\u0131\u015fl\u0131k nedeniyle ka\u00e7aklar a\u00e7\u0131s\u0131ndan “yarg\u0131sal bir bo\u015fluk” olu\u015ftu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n\n
Zivla, tan\u0131nmayan bir varl\u0131k olarak kuzey K\u0131br\u0131s’\u0131n, “normalde ka\u00e7aklar\u0131n tespitini ve teslimini kolayla\u015ft\u0131ran ara\u00e7lar olan resmi iade anla\u015fmalar\u0131 veya kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 hukuki yard\u0131m anla\u015fmalar\u0131n\u0131 yapamad\u0131\u011f\u0131n\u0131” belirtti.<\/p>\n\n
Zivla, “Dahas\u0131, tan\u0131nmam\u0131\u015fl\u0131k, kurumsalla\u015fm\u0131\u015f i\u015fbirli\u011finin tamam\u0131yla eksik olmas\u0131na neden oluyor,\u201d dedi. \u201cYap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f veri al\u0131\u015fveri\u015fi, uygulanabilir talepler ve istihbarat\u0131n operasyonel hale getirilebilece\u011fi resmi kanallar yok. Ka\u00e7ak bir ki\u015finin varl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin g\u00fcvenilir bilgiler mevcut olsa bile, bu bilgiler geleneksel mekanizmalar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yasal yapt\u0131r\u0131m veya eylemlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclemiyor.”<\/p>\n\n
Zivla, bu sistemik eksikliklerin “ka\u00e7aklar\u0131n lehine i\u015fledi\u011fini” a\u00e7\u0131klayarak, yasal \u00e7er\u00e7eve yoklu\u011funda “uygulaman\u0131n siyaset ve diplomasi alan\u0131na kayd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131” belirtti. “Ka\u00e7aklar\u0131n yerini tespit etme veya geri d\u00f6n\u00fc\u015flerini sa\u011flama \u00e7abalar\u0131 genellikle T\u00fcrkiye \u00fczerinden y\u00fcr\u00fct\u00fclmek zorunda kal\u0131yor. Bu durum, i\u015fleyen yasal sistemlerde \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik ve kurala dayal\u0131 standartlarla y\u00f6netilen s\u00fcre\u00e7lere, takdir yetkisi, se\u00e7icilik ve tutars\u0131zl\u0131k gibi unsurlar\u0131 dahil ediyor.”<\/p>\n\n
Rus Gayrimenkul Sekt\u00f6r\u00fc<\/b><\/p>\n\n
2002 y\u0131l\u0131nda kurulan Kvartstroy Holding, Rusya’da, \u00f6zellikle Moskova, Nizhny Novgorod, Volgograd b\u00f6lgeleri, ve Kazakistan’daki Almaty’de gayrimenkul ve in\u015faat alanlar\u0131nda \u00f6nemli bir \u015firketti. Grup, Novinki Ak\u0131ll\u0131 \u015eehir, Kvartal Evropeyskiy (Avrupa Mahallesi) ve Nizhny Novgorod b\u00f6lgesindeki Na Goncharova gibi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli konut kompleksleri ile tan\u0131n\u0131yordu. Yasal sorunlar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131 da burada ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n
Aral\u0131k 2014 itibar\u0131yla, Kvartstroy grubu, ba\u011fl\u0131 kurulu\u015flar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, Rusya’n\u0131n Volgograd, Nizhny Novgorod, Moskova ve Saint Petersburg \u015fehirlerinde, ekonomik ve daha l\u00fcks segmentlerde 58 konut binas\u0131 ve \u00fc\u00e7 konut kompleksinden olu\u015fan konut ve i\u015fyeri projeleri yap\u0131yordu. \u015eirket belgelerine g\u00f6re, Saint Petersburg’daki konut binas\u0131, \u015fehrin tarihi bir b\u00f6lgesinde, terasl\u0131 iki l\u00fcks \u00e7at\u0131 kat\u0131 dairesi de dahil olmak \u00fczere, \u00fcst d\u00fczey daireler i\u00e7eriyordu.<\/p>\n\n
Grubun \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc 2017-2019 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ba\u015flad\u0131. \u015eirketlerin bir\u00e7o\u011fu iflas ilan etti, ve \u00fcst d\u00fczey y\u00f6netim b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k ve zimmet su\u00e7lamalar\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131.<\/p>\n\n
K\u0131br\u0131s\u2019ta kay\u0131tl\u0131 en az \u00fc\u00e7 \u015firket, Breboro Holdings Co. Limited, Goldpass Holdings Limited ve Conlu Ltd, Kvartstroy grubunun bir par\u00e7as\u0131yd\u0131 ve esas olarak holding veya yat\u0131r\u0131m kurulu\u015flar\u0131 olarak faaliyet g\u00f6steriyorlard\u0131. Rusya’daki i\u015ftirakleri ise, Rusya’da emlak geli\u015ftirme faaliyetleri y\u00fcr\u00fct\u00fcyordu. Delis, bu \u015firketlerin ortak sahibiydi ve Conlu Ltd arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla i\u015f orta\u011f\u0131 Pavel Vlasyuk ile birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Vlasyuk da A\u011fustos 2017’de Rusya Federal Arananlar Listesi’ne dahil edilmi\u015fti. <\/p>\n\n
K\u0131br\u0131s’ta kay\u0131tl\u0131 Breboro Holdings Co. Limited \u015firketi, Rusya ve offshore b\u00f6lgelerdeki b\u00fcy\u00fck bir yan kurulu\u015f grubunu kontrol eden bir holding ve finansman \u015firketi olarak faaliyet g\u00f6steriyordu. Bu yan kurulu\u015flar aras\u0131nda, Kvartstroy emlak geli\u015ftirme ve in\u015faat faaliyetlerinde yer alan \u015firketlerin yan\u0131 s\u0131ra, finansman ve yat\u0131r\u0131m i\u015flevlerini yerine getiren kurulu\u015flar da bulunuyordu.<\/p>\n\n
Bu Rus \u015firketlerinin bir\u00e7o\u011fu o zamandan beridir ya iflas etti, ya da m\u00fclkiyet kay\u0131tlar\u0131 eksik. Bir\u00e7o\u011fu ise daha \u00f6nce Breboro grup yap\u0131s\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olan K\u0131br\u0131s merkezli Verluscono Ventures Limited’in m\u00fclkiyetinde kald\u0131. Breboro’nun mali tablolar\u0131, \u015firketler grubunun, gayrimenkul projeleri i\u00e7in Rus bankalar\u0131ndan kredi ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. <\/p>\n\n
K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re hala aktif olan Breboro Holdings, Britanya Virjin Adalar\u0131’nda kay\u0131tl\u0131 Kvartstroy Investments Limited ve K\u0131br\u0131s’ta kay\u0131tl\u0131 Conlu Limited \u015firketlerine ait. Her iki \u015firket de nihayetinde Delis ve Vlasyuk m\u00fclkiyetinde. <\/p>\n\n
Breboro ve di\u011fer bir\u00e7ok Delis \u015firketinde y\u00f6netici olan Igor Turkin, 2017’den beri Rusya Federal Aran\u0131yor Listesi’nde yer al\u0131yordu. Turkin ge\u00e7en y\u0131l hayat\u0131n\u0131 kaybetti.<\/p>\n\n
\u0130\u015f orta\u011f\u0131 Alexander Baigushev’in ad\u0131 da, Delis ile birlikte K\u0131br\u0131s \u015firket kay\u0131tlar\u0131nda yer al\u0131yor ve o da benzer su\u00e7lamalarla Rusya’n\u0131n arananlar listesinde bulunuyor.<\/p>\n\n
Hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131na, Baigushev, Vlasyuk ve Delis’e y\u00f6nelik g\u00f6nderilen sorulara herhangi bir cevap al\u0131nmad\u0131. <\/p>\n\n
K\u0131br\u0131s Cumhriyeti Kara Para Aklama ile M\u00fccadele ve Mali \u0130stihbarat Birimi (MOKAS), CIReN’e yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, Delis ve onunla ba\u011flant\u0131l\u0131 \u015firketlerin, yetkili kurumlar taraf\u0131ndan MOKAS’a sunulan \u015f\u00fcpheli i\u015flem raporlar\u0131nda yer almad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Bu kurumlar aras\u0131nda kurumsal hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131lar ve finans kurulu\u015flar\u0131 da bulunuyor.<\/p>\n\n
Ekonomist Ioannis Tirkides, CIReN’e, “AB Kara Para Aklama ile M\u00fccadele Direktifleri gere\u011fi, K\u0131br\u0131s’\u0131n, ger\u00e7ek sahiplik ile ilgili \u015feffafl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flamas\u0131 ve doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k vakalar\u0131nda uluslararas\u0131 yetkililerle i\u015fbirli\u011fi yapmas\u0131 gerekiyor” dedi, ve “t\u00fcm dok\u00fcmantasyonun, yani nam\u0131 di\u011fer, kurumsal izlerin” sunulmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n\n
Tirkides, \u201cAdan\u0131n b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015fl\u00fc\u011f\u00fc bir zafiyet olmaya devam etse de, itibar\u0131n\u0131 korumak ve markas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in K\u0131br\u0131s’\u0131n teknik uyumlulu\u011fun \u00f6tesine ge\u00e7ebilece\u011fini g\u00f6stermesi gerekiyor,\u201d dedi. “K\u0131br\u0131s’\u0131n reaktif olmaktan ziyade \u00f6nleyici olmas\u0131 ve avukatlar ve yedieminler gibi, olas\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 g\u00f6revi g\u00f6rebilecek profesyonel arac\u0131lar\u0131 kesinlikle sorumlu tutmas\u0131 gerekiyor.” <\/p>\n\n
Herhangi bir cezai soru\u015fturmadan ve yabanc\u0131 kolluk kuvvetleriyle i\u015fbirli\u011finden sorumlu olan K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti polisi, haberin yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131 ana kadar sorulara yan\u0131t vermedi.<\/p>\n\n
Kuzey K\u0131br\u0131s polisi, CIReN’i d\u0131\u015fi\u015fleri bakanl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nlendirdi; ancak bakanl\u0131k sorulara yan\u0131t vermedi.<\/p>\n\n
Nisan 2025’te, Moskova B\u00f6lge Mahkemesi’nin, Kvartstroy \u015firketleriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 \u00fc\u00e7 ki\u015fiyi, 2012 ile 2017 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda 2.4 milyar rubleden (yakla\u015f\u0131k 25.8 milyon euro) fazla paray\u0131 zimmete ge\u00e7irme ve g\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7lar\u0131ndan mahkum etti\u011fi bildirilmi\u015fti.<\/p>\n\n
Ara\u015ft\u0131rma deste\u011fi: Misha Gagarin, OCCRP<\/em><\/p>\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l K\u0131br\u0131s’\u0131n kuzeyinde bir Rus vatanda\u015f\u0131 tutuklanm\u0131\u015f ve doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7lamalar\u0131 nedeniyle T\u00fcrkiye \u00fczerinden Rusya’ya iade edilmi\u015fti.<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3869,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-3873","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arastirmalar-tr"],"acf":[],"yoast_head":"\n