Μια δολοφονία ενός επιχειρηματία, το ξέπλυμα χρήματος υπό την προστασία στελεχών ασφαλείας και ακίνητα στο Ντουμπάι αξίας εκατομμυρίων δολαρίων. Αυτή η έρευνα περιλαμβάνει πολλά στοιχεία μιας περίπλοκης ντετεκτιβικής ιστορίας. Οι δημοσιογράφοι του BIC τα βγάζουν στο φως μέσα από την προσεκτική έρευνα ενός επιτυχημένου καζίνο του Μινσκ. Χάρη στη μαρτυρία ενός πρώην συνεργάτη του αρχηγού εγκληματικής οργάνωσης, αποκαλύπτουμε το σχέδιο που εφάρμοζε για το ξέπλυμα χρήματος, χρησιμοποιώντας παράνομα διαδικτυακά στοιχήματα. Στην έρευνα μας βρήκαμε ακόμα δεσμούς μεταξύ των εμπνευστών του, της KGB και του Υπουργείου Άμυνας της Λευκορωσίας.
Η παρούσα έρευνα συντάχθηκε σε συνεργασία με το Organized Crime and Corruption Reporting Project (OCCRP) και με την υποστήριξη των CyberPartisans.
Το καλοκαίρι του 2021, το «H Casino» – ένα καζίνο που διαφημίζεται από τους ιδιοκτήτες του ως το μεγαλύτερο στη Λευκορωσία – εγκαινιάστηκε στο πολυλειτουργικό κέντρο Galleria Minsk. Μέσα σε έξι μήνες, κέρδισε περισσότερα από όσα κέρδιζαν τα ήδη καθιερωμένα καζίνο στην αγορά του Μινσκ: τα κέρδη του ξεπέρασαν τα 7,5 εκατομμύρια δολάρια. Μέχρι το 2023, το «H Casino» είχε γίνει το πιο κερδοφόρο καζίνο στη Λευκορωσία, παρόλο που δεν υπήρχαν οι προϋποθέσεις για κάτι τέτοιο, αφού ο κλάδος παρουσίαζε ύφεση στα τέλη της προηγούμενης δεκαετίας.
Σε μια πενταετία αφότου ξεκίνησε το 2015, ο αριθμός των κέντρων τυχερών παιχνιδιών στη Λευκορωσία μειώθηκε κατά περίπου 25%, δήλωσε δήλωσε στους δημοσιογράφους τον Οκτώβριο του 2019 η Alesia Pakhomenka, πρόεδρος της Ένωσης για την προώθηση των συμφερόντων των διοργανωτών τυχερών παιχνιδιών στη Λευκορωσία. ‘Ενας παράγοντας που μπορεί να έπαιξε ρόλο ήταν οι υψηλότεροι φόροι. Ο φόρος για κάθε κουλοχέρη τυχερών παιχνιδιών αυξήθηκε κατά 12,5% από το 2016 έως το 2021 και ο φόρος επί των εσόδων ενός κέντρου στοιχημάτων αυξήθηκε κατά 230%.
Η πανδημία του κοροναϊού το 2020 είχε αντανάκλαση στους φόρους που πληρώνουν οι επιχειρήσεις τυχερών παιχνιδιών. Από 47,3 εκατομμύρια ρούβλια Λευκορωσίας το 2018 (το ποσό ήταν ακόμη υψηλότερο τα προηγούμενα τέσσερα χρόνια), έπεσε στα 39,6 εκατομμύρια. Οι περιορισμοί του COVID-19 προκάλεσαν μετατόπιση ορισμένων παικτών από τις πραγματικές τοποθεσίες τυχερών παιχνιδιών στις διαδικτυακές.
Η BIC ανακάλυψε τον τρόπο που το «H Casino» κατάφερε να επιτύχει εν μέσω τέτοιων αρνητικών συνθηκών και εντόπισε τη σχέση που είχε η KGB με αυτή την επιτυχία.
Ο Τούρκος βαρόνος
Η ιστορία του “Η Casino” ξεκινάει από την Τουρκία. Τα τοπικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν τον Φεβρουάριο του 2022 ότι ένας επιχειρηματίας, ο Halil Falyalı, είχε δολοφονηθεί στο βόρειο τμήμα της Κύπρου. Ένοπλοι άνδρες γάζωσαν το αυτοκίνητό του. Ο οδηγός του πέθανε επί τόπου. Ο Falyalı δέχθηκε 16 τραύματα και πέθανε στο νοσοκομείο. Ο δολοφονηθείς επιχειρηματίας είχε μεγάλη περιουσία και εγκληματική φήμη. Ο Falyalı ήταν ιδιοκτήτης του καζίνο και του ξενοδοχείου Les Ambassadeur στην Κερύνεια και ζούσε με τη σύζυγο και τα τρία παιδιά του σε ένα αρχοντικό στο νησί που βρίσκεται στη Μεσόγειο.
Το 2015, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξέδωσαν ένταλμα σύλληψής του Falyali με την κατηγορία της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένης της διακίνησης ναρκωτικών.
Σε έκθεση του 2022 από την Μονάδα Διερεύνησης Οικονομικού Εγκλήματος της Τουρκίας MASAK καταγράφονται αποκαλυπτικά στοιχεία για τις δραστηριότητες της εγκληματικής οργάνωσης του Falyalı, η οποία ήλεγχε ένα δίκτυο παράνομων ιστοσελίδων στοιχημάτων. Σχεδόν 50 εκατομμύρια δολάρια αποκτήθηκαν παράνομα και φυλάχθηκαν σε πορτοφόλια κρυπτογράφησης, αναφέρεται στην έκθεση.
Ποια σχέση είχε ο Halil Falyalı με το καζίνο στο κέντρο της πρωτεύουσας της Λευκορωσίας; Το 2022, πηγές της BIC μετέδωσαν ότι ο Falyali ήταν επενδυτής στο “H Casino” στο Μινσκ. Ο ίδιος δεν αναφερόταν πουθενά στα έγγραφα. Το νομικό πρόσωπο-OOO Igorny Kartel- στο οποίο ανήκει το “Η Casino”, είναι ιδιοκτησία ενός Τούρκου υπηκόου, του Mustafa Egemen Sener.
Ο Mustafa Egemen Sener είχε εστιατόριο στο Κίεβο πριν ενταχθεί στο “H Casino” και αντιμετώπιζε προβλήματα λόγω φοροδιαφυγής.
Στην Τουρκία, έγινε διάσημος επειδή πλήρωνε γενναιόδωρα για παραστάσεις Τούρκων καλλιτεχνών στο Μινσκ. Τα μέσα ενημέρωσης έγραψαν για πληρωμές που πρόσφερε που έφτασαν τα εκατομμύρια δολάρια.
Οι δημοσιογράφοι του OCCRP βρήκαν πρόσθετα στοιχεία για τη σχέση του Falyalı με τον Sener και το “H Casino” του Μινσκ. Αυτό επιβεβαίωσε ο πρώην υπεύθυνος για οικονομικά του Falyalı, Cemil Onal, ο οποίος εκτίει ποινή φυλάκισης σε φυλακή της Ολλανδίας. Οι δημοσιογράφοι επικοινώνησαν με τον δικηγόρο του Onal τον Μάρτιο του 2024, μόλις ανακάλυψαν ηχογραφήσεις της φωνής του Onal στο κανάλι YouTube ενός εξόριστου Τούρκου δημοσιογράφου. Χρειάστηκαν πέντε μήνες για να πάρουν την άδεια από τις ολλανδικές αρχές για να μιλήσουν με τον κρατούμενο. Η πρώτη συνομιλία πραγματοποιήθηκε τον Αύγουστο του 2024.
Ο Οnal ισχυρίζεται ότι ήταν οικονομικός διευθυντής των εταιρειών του Falyalı από το 2014 έως τον Νοέμβριο του 2021.
Οι δημοσιογράφοι επιβεβαίωσαν ότι εργάστηκε εκεί τουλάχιστον από το 2016 έως το 2020. Το 2018, οι Τούρκοι εισαγγελείς τον κατηγόρησαν για ξέπλυμα χρημάτων για εγκληματική οργάνωση που εμπλέκεται σε παράνομο διαδικτυακό στοίχημα. Το 2022 ήταν μεταξύ των υπόπτων για τη δολοφονία του Falyalı. Τον Δεκέμβριο του 2023, ο Önal συνελήφθη στην Ολλανδία κατόπιν αιτήματος της Τουρκίας.
Ο Ονάλ επιμένει ότι δεν συμμετείχε στον θάνατο του αφεντικού του και ότι λόγω των ενοχοποιητικών πληροφοριών που γνωρίζει για άτομα με επιρροή, έχει γίνει στόχος των τουρκικών αρχών. Η BIC έχει δει έγγραφα που δείχνουν ότι ο Önal προσπαθεί να αποφύγει την έκδοση στην Τουρκία.
«Ο Mustafa Egemen Sener είναι φίλος και συνεργάτης του Halil Falyalı. Το “Casino Η” στο Μινσκ της Λευκορωσίας ανήκει στην πραγματικότητα στον Mustafa Egemen Sener. Αλλά ο όμιλος Falyalı είναι εταίρος κατά 50% (έχοντας επενδύσει το μισό ποσό για να ανοίξει το καζίνο – σ.σ.)», εξήγησε ο Onal.
Οι δημοσιογράφοι του BIC βρήκαν έμμεσες αποδείξεις που υποστηρίζουν τον ισχυρισμό του Οnal ότι ο Sener και ο Falyalı ήταν συνεργάτες στο “H Casino”. Οι CyberPartisans παρείχαν στην BIC πληροφορίες σχετικά με τη διέλευση του Sener από τα σύνορα της Λευκορωσίας. Ταξίδεψε από τη Λευκορωσία στην Ουκρανία και επέστρεψε μαζί με τον Ayhan Buyuksarı, υπάλληλο του ξενοδοχείου και του καζίνο Les Ambassadeurs της οικογένειας Falyalı στην Κερύνεια. Κρίνοντας από τις φωτογραφίες της συζύγου του στα δικά της μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Buyuksarı έχει επισκεφθεί αρκετές φορές το “H Casino”. Σύμφωνα με τον διευθυντή της εγκατάστασης Andrei Prakharenka, ο Buyuksarı δεν επισκεπτόταν απλώς το καζίνο στο Μινσκ: «Ο Ayhan Buyuksarı εργαζόταν στο καζίνο μας και έφυγε από τη Λευκορωσία, νομίζω, τον περασμένο Ιούνιο. Και δεν επέστρεψε ποτέ. Παραιτήθηκε και έφυγε», δήλωσε ο Prakharenka κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνομιλίας με δημοσιογράφο της BIC. Επιχειρήσαμε να καλέσουμε τον Buyuksarı, αλλά δεν απάντησε.
Την επιχειρηματική συνεργασία μεταξύ του Sener και του Falyalı επιβεβαίωσε στην BIC, υπό τον όρο της ανωνυμίας, μια άλλη πηγή που εργαζόταν στη βιομηχανία καζίνο της Λευκορωσίας.
Ψευδή έσοδα
Γιατί άνοιξε το καζίνο στη χώρα μας; «Η Λευκορωσία δεν επέβαλε λουκέτο κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Δεν ανακοινώθηκε καραντίνα», δήλωσε ο Onal στους δημοσιογράφους. «Γιατί χρειαζόμαστε ένα καζίνο; Επειδή μπορείς να ξεπλύνεις χρήματα εκεί».
Αυτή δεν ήταν η μόνη ένδειξη ότι οι ιδιοκτήτες του “H Casino” του Μινσκ έβγαζαν χρήματα από συναλλαγές «βρώμικου» χρήματος. Ακόμη και πριν από την έναρξη λειτουργίας του καζίνο, η KGB έλαβε μια επιστολή:
«Έχω κάποιους φακέλους για τον διευθυντή της IGOR KARTEL (OOO Igorny Kartel- σ.σ.), Mustafa Egemen Sener, που δείχνουν τον τρόπο με τον οποίο μεταφέρει παράνομα χρήματα και bitcoins. Θέλω να τον καταγγείλω», έγραψε ένα άτομο που χρησιμοποιεί το ψευδώνυμο yatko απευθυνόμενο στις δυνάμεις ασφαλείας τον Δεκέμβριο του 2020.
Το μήνυμα αυτό, το βρήκαμε ανάμεσα στα έγγραφα που δημοσίευσαν οι CyberPartisans. Τα έγγραφα αποκτήθηκαν μετά την παραβίαση της ιστοσελίδας της Επιτροπής Κρατικής Ασφάλειας της Λευκορωσίας. Απ’ όσα γνωρίζουμε, δεν έχει κινηθεί καμία διαδικασία κατά του Sener σχετικά με την καταγγελία αυτή.
Στα χρήματα που ξεπλένονται στο “H Casino” περιλαμβάνονται εισπράξεις από παράνομα στοιχήματα στην Πολωνία, τη Γερμανία, την Τσεχική Δημοκρατία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, δήλωσε ο Onal:
«Ας πούμε ότι προέρχονται από την Πολωνία και καταλήγουν στη Λευκορωσία. Έρχονται σε μετρητά. Στο καζίνο δηλώνετε περισσότερα έσοδα από τα πραγματικά σας” εξήγησε. “(Ο Mustafa) τα ξεπλένει στο καζίνο του στη Λευκορωσία. Στη συνέχεια τα στέλνει στο Ντουμπάι», πρόσθεσε.
Ο Sener συχνά χρησιμοποιούσε αεροπλάνα για τη μεταφορά μεγάλων χρηματικών ποσών, είπε ο Onal. Σύμφωνα με τα στοιχεία μιας ανεξάρτητης βάσης δεδομένων αερομεταφορών που απέκτησε η BIC, ένα επαγγελματικό τζετ που ανήκε στον Sener, πραγματοποίησε 41 πτήσεις προς τη Λευκορωσία από τον Σεπτέμβριο του 2021 έως τον Ιανουάριο του 2022.
Ο ιστός των χρημάτων
Οι δημοσιογράφοι της BIC και του OCCRP αποκάλυψαν με την έρευνα τους ότι το σύστημα είναι κατά πάσα πιθανότητα δομημένο ώστε να επιτρέπει στους Τούρκους επιχειρηματίες να βγάζουν χρήματα, παρακάμπτοντας το νόμο. Για να περιγράψουμε τη λειτουργία του, βασιζόμαστε κυρίως στα λόγια του Cemil Onal, την αξιοπιστία του οποίου δεν μπορούμε να επιβεβαιώσουμε πλήρως. Ωστόσο, έχουμε βρει πολλά στοιχεία που υποστηρίζουν το αληθές των πληροφοριών που μας δίνει με την αφήγηση του.
Η Larsen Technologies, μια εταιρεία που ανήκει στα ανήλικα παιδιά του Halil Falyalı, απέκτησε άδεια από την τουρκοκυπριακή διοίκηση στο βόρειο τμήμα της Κύπρου το 2017 για τη λειτουργία στοιχημάτων στην ιστοσελίδα BetCyp.com. Αλλά όπως εξήγησε ο Onal, η Larsen Technologies είναι η βιτρίνα πίσω από ένα τεράστιο σύστημα παράνομων στοιχημάτων στο οποίο εμπλέκεται το “H Casino” με έδρα το Μινσκ.
Η Κύπρος είναι διαιρεμένη με συρματοπλέγματα και ναρκοπέδια εδώ και πέντε δεκαετίες. Το βόρειο τμήμα βρίσκεται υπό την κατοχή της Τουρκίας από το 1974. Ο τουρκικός στρατός εισέβαλε στο νησί ως απάντηση σε ένα πραξικόπημα που οργάνωσε η Αθήνα για να προσαρτήσει ολόκληρη την Κύπρο στην Ελλάδα.
Το βόρειο τμήμα, που δεν αναγνωρίζεται από πολλές χώρες, δεν υπόκειται στο διεθνές δίκαιο και στους παγκόσμιους τραπεζικούς κανόνες, γεγονός που το καθιστά ελκυστικό για πράξεις με «βρώμικα» χρήματα. Αφού η Τουρκία απαγόρευσε τα καζίνο το 1996 και τα διαδικτυακά τυχερά παιχνίδια το 2006, η βόρεια Κύπρος έγινε περιφερειακό Λας Βέγκας.
Οι δημοσιογράφοι της OCCRP διαπίστωσαν ότι η Total Gaming Solutions είναι η εταιρία που καταχώρησε τον ιστότοπο BetCyp.com. Διαχειρίζεται επίσης δεκάδες μη αδειοδοτημένους ιστότοπους τυχερών παιχνιδιών στο διαδίκτυο, ορισμένοι από τους οποίους καταχωρήθηκαν με τη χρήση του ροσωπικού email ενός υπαλλήλου της οικογένειας Falyalı, του Ibrahim Tokkan. Ο κατάλογος αυτός περιλαμβάνει την ιστοσελίδα Betebet με διάφορες παραλλαγές του ονόματος. Έχει μπει σε μαύρη λίστα στην Τουρκία. Ο διαδικτυακός πόρος καταγράφεται στην έκθεση του εισαγγελέα των Αδάνων για το 2018.
Όπως εξήγησε ο Onal, το δίκτυο του Falyalı χρησιμοποιεί ομάδες επιτηρητών σε όλο τον κόσμο που αναζητούν ανθρώπους πρόθυμους να βγάλουν χρήματα. Τους ζητείται να δέχονται πληρωμές χρησιμοποιώντας την τραπεζική τους κάρτα, το κρυπτογραφικό πορτοφόλι ή τον λογαριασμό τους σε πλατφόρμα πληρωμών. Με αυτόν τον τρόπο διακινούν τα χρήματα που παίρνουν από παίκτες που χρησιμοποιούν μη αδειοδοτημένα διαδικτυακά καζίνο. Σύμφωνα με την Υπηρεσία Χρηματοοικονομικών Πληροφοριών της Τουρκίας, στο δίκτυο που στήθηκε υπάρχουν πάνω από 100.000 τέτοιοι λογαριασμοί, με περισσότερες από 10.000 συναλλαγές να διεκπεραιώνονται μέσα σε μόλις ένα λεπτό.
«Οι λογαριασμοί ανοίγονται στο όνομα φοιτητών, νοικοκυρών, συνταξιούχων και χαμηλόμισθων», ανέφερε το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων της Τουρκίας Anadolu, επικαλούμενο το κατηγορητήριο που συντάχθηκε τον Δεκέμβριο του 2024 σε βάρος του δικτύου του Falyalı.
Όταν ένας παίκτης ποντάρει σε έναν παράνομο ιστότοπο στο Διαδίκτυο, τα χρήματα δεν μεταφέρονται στο καζίνο, αλλά στο λογαριασμό ενός ατόμου στο δίκτυο που δημιουργήθηκε. Στη συνέχεια το άτομο αυτό πρέπει να κάνει ανάληψη μετρητών από ένα ΑΤΜ και να τα παραδώσει στον επιτηρητή που δημιούργησε το σύστημα. Ο ιδιοκτήτης του λογαριασμού και ο επιτηρητής λαμβάνουν από 5% ο καθένας. Το υπόλοιπο 90% πηγαίνει στον Falyalı. Περίπου 1,4 δισεκατομμύρια δολάρια διακινήθηκαν χρησιμοποιώντας περί τα 100 πορτοφόλια κρυπτογράφησης, σύμφωνα με στοιχεία από έκθεση του Τούρκου ανακριτή οικονομικών εγκλημάτων και την ανάλυση που έκανε το OCCRP.
Τα μετρητά αυτά μεταφέρονται, για παράδειγμα, στη Λευκορωσία και κατατίθενται στο ταμείο του “Η Casino” του Μινσκ. Το κάνουν να φαίνεται σαν να ήρθε ένας παίκτης εκεί, να έπαιξε στοίχημα και να έχασε τα χρήματα. Τα πλαστά κέρδη περνούν ως κέρδη του κέντρου τυχερών παιχνιδιών και τα χρήματα γίνονται τυπικά «καθαρά».
Εάν ένας παίκτης έχει ερωτήσεις ή προβλήματα με την πληρωμή, Τούρκοι φοιτητές, αναλαμβάνουν την τεχνική υποστήριξη, μεταξύ άλλων και στο H Casino. Η Larsen Technologies τους στέλνει εκεί.
«Ο Mustafa [Egemen Sener] δεν βγάζει πραγματικά χρήματα στα καζίνο. Ο Mustafa βρίσκει αυτούς τους ανθρώπους με πιστωτικές κάρτες. Παίρνει το 10% για τον εαυτό του και δίνει το 5% (το μισό από το 10% – σ.σ.) στους ανθρώπους που δουλεύουν γι’ αυτόν. Αν αποσύρει 1-2 εκατομμύρια ευρώ καθημερινά, κερδίζει 100 χιλιάδες ευρώ χωρίς να κάνει τίποτα», εξήγησε ο Οnal.
Ο Οnal, η μαρτυρία του οποίου δεν έχει επιβεβαιωθεί άμεσα, ισχυρίζεται ότι ο Falyalı εισέπραττε από 50 έως 60 εκατομμύρια ευρώ το μήνα από τις σκοτεινές επιχειρηματικές του δραστηριότητες σε όλο τον κόσμο. Έπαιρνε άλλα 10 εκατομμύρια ευρώ για τις παράνομες δραστηριότητές του στην Κύπρο.
Το σύστημα που περιγράφει ο Οnal επιβεβαιώνεται από την έκθεση του εισαγγελέα των Αδάνων (Τουρκία), την έκθεση του τουρκικής υπηρεσίας διερεύνησης οικονομικών εγκλημάτων MASAK και το κατηγορητήριο που συνέταξε το γραφείο του επικεφαλής της εισαγγελίας της Άγκυρας.
Ομοιόμορφη συγκάλυψη
Η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις επιχειρήσεις τυχερών παιχνιδιών στη Λευκορωσία. Για παράδειγμα, οι λογαριασμοί εσόδων των πρακτορείων στοιχημάτων, τα τραπέζια τυχερών παιχνιδιών και οι κουλοχέρηδες είναι συνδεδεμένοι με ένα ειδικό σύστημα υπολογιστών-μετρητών, που επιτρέπει στις αρμόδιες αρχές να παρακολουθούν τις ταμειακές ροές. Το καζίνο χρησιμοποιεί βιντεοεπιτήρηση, μεταξύ άλλων κοντά στα ταμεία. Στους χώρους διεξαγωγής τυχερών παιχνιδιών είναι υποχρεωτική η ταυτοποίηση των παικτών με διαβατήριο. Τα καζίνο και οι αίθουσες με κουλοχέρηδες ελέγχονται περιστασιακά. Οι φορολογικές αρχές και οι δυνάμεις ασφαλείας έχουν επανειλημμένα αποκαλύψει παράνομα συστήματα απόκτησης χρημάτων.
Η BIC βρήκε μια εξήγηση στο ερώτημα γιατί, παρά την τόσο αυστηρή προσέγγιση, οι δραστηριότητες του “H Casino” δεν έχουν ακόμη τραβήξει την προσοχή των αρχών. Είναι πιθανό ότι οι υπεύθυνοι επιβολής του νόμου της Λευκορωσίας να γνωρίζουν για τα παράνομα κυκλώματα, αλλά να μην παρεμβαίνουν. Μεταξύ των αποδεικτικών στοιχείων είναι η προαναφερθείσα προσφυγή στην KGB από ένα άτομο με το όνομα yatko.
Ο Οnal δήλωσε σε δημοσιογράφο του OCCRP ότι ένα πρώην στέλεχος των δυνάμεων ασφαλείας της Λευκορωσίας προστατεύει το “H Casino”. Δεν μπόρεσε να δώσει το επώνυμό του. Είπε ότι είδε αυτόν τον άνδρα όταν μίλησε με τον Sener μέσω βιντεοσύνδεσης.
Οι ερευνητές της BIC προσπάθησαν να βρουν αυτό το άτομο. Μεταξύ των επαφών του ιδιοκτήτη και του διευθυντή του “H Casino”, βρήκαμε έναν κατάλογο ατόμων που σχετίζονται με την KGB και το Υπουργείο Άμυνας. Για παράδειγμα, ο Sener ταξίδεψε στη Λιθουανία τον Νοέμβριο του 2019 με αυτοκίνητο μαζί με τον Ihar Narkevich. Σύμφωνα με τους CyberPartisans, ο Narkevich εργαζόταν ως επικεφαλής της ιατρικής υπηρεσίας της στρατιωτικής μονάδας 43194. Η μονάδα αυτή αποτελεί μέρος ενός τάγματος αναγνώρισης.
Ο διευθυντής του “H Casino” Andrei Prakharenka διέσχισε τα σύνορα 232 φορές με αυτοκίνητο, μαζί με σημαίνοντες αξιωματούχους ασφαλείας. Μεταξύ των συνταξιδιωτών του ήταν ο πρώην δικαστής του Στρατιωτικού Δικαστηρίου της Λευκορωσίας Aliaksei Shchepetau και οι συνταξιούχοι του Υπουργείου Άμυνας Mikalai Kankalovich και Aleksandr Shleverda.
Ο Prakharenka συνδέεται με τα προαναφερθέντα πρόσωπα, όχι μόνο μέσω ταξιδιών αλλά και μέσω της εργασίας του στην επιχείρηση τυχερών παιχνιδιών Olympic Casino Bel που έχει κλείσει πλέον.
Ο Prakharenka γνωρίζει επίσης τον Viktar Marakhin, συνταξιούχο υπάλληλο του Υπουργείου Άμυνας, ο οποίος κατείχε θέσεις στην Προεδρική Διοίκηση, στη Βουλή των Αντιπροσώπων της Εθνοσυνέλευσης και στην Belaeronavigatsiya. Τα κοινά τους ταξίδια στο εξωτερικό αυτό επιβεβαιώνουν. Ο Prakharenka ταξίδεψε επίσης με τον Sviataslau Savitski, τον επικεφαλής γιατρό του σανατορίου Belorusochka, όπου εκρατείτο μια ομάδα στρατιωτών της ομάδας Wagner πριν από τις προεδρικές εκλογές του 2020. Ο Savitski ήταν προηγουμένως επικεφαλής του Κεντρικού Στρατιωτικού Κλινικού Νοσοκομείου.
Ο Prakharenka πέρασε τα σύνορα 62 φορές και εργάστηκε στο Olympic Casino Bel με τον Vitali Matys, υπάλληλο της υπηρεσίας ασφαλείας του Aleksandr Lukashenko. Υποψιαζόμαστε ότι το άτομο αυτό πιθανότατα εμπλέκεται στην κάλυψη παράνομων δραστηριοτήτων. Μέσω των δημοσιογράφων του OCCRP, δώσαμε μια φωτογραφία του Matys (και αρκετών άλλων που αναφέρονται παραπάνω) στον δικηγόρο του Onal για να την δείξει στον πελάτη του. Ο Οnal αναγνώρισε τον Matys ως σημαίνοντα αξιωματικό ασφαλείας και πάτρωνα.
«Πρόκειται για έναν πράκτορα της KGB στη Λευκορωσία, ο οποίος είναι μαζί με τον Mustafa όλο το εικοσιτετράωρο και ταξιδεύει στο εξωτερικό για λογαριασμό του Mustafa. Αυτός ο άνθρωπος ήταν πάντα δίπλα στον Mustafa όταν μιλούσαμε σε βίντεο. (Όταν τον ρώτησα) ποιος είναι, τι είδους άνθρωπος είναι, (ο Mustafa απάντησε:) «Αυτός είναι ένας πρώην πράκτορας της KGB που μου παρέχει ασφάλεια στο καζίνο, σε αυτό το ξενοδοχείο (DoubleTree by Hilton) και με προστατεύει σε όλα τα θέματα. Είναι πολύ καλός άνθρωπος. Αν έρθετε εδώ, θα του ζητήσω να σας συναντήσει, να τακτοποιήσει τις υποθέσεις σας και να σας βοηθήσει, ακόμη και για να πάρετε την υπηκοότητα», είπε ο Οnal.
Όταν ρωτήθηκε τι έκανε ο Matys – «διοικητική και γραφειοκρατική εργασία ή είναι ένα πρόσωπο που θα μπορούσε, για παράδειγμα, να πληρώσει τον πρόεδρο;» – ο Οnal διευκρίνισε ότι ο Matys έκανε «πληρωμές σε κρατικούς αξιωματούχους».
Η εμπλοκή του φρουρού ασφαλείας του Lukashenko στο καζίνο αποτελεί « σύνδεση μεταξύ του καθεστώτος του Lukashenko και όλων αυτών των υποθέσεων», δήλωσε στο BIC ο Uladzimir Zhyhar, εκπρόσωπος της οργάνωσης BelPol:
«Σε ποιον άλλον μπορεί να εμπιστευθεί κανείς αυτή τη δραστηριότητα εκτός από τον φρουρό ασφαλείας του Lukashenko, υπάλληλο της PSS (Προεδρική Υπηρεσία Ασφαλείας), που έχει δοκιμαστεί (η αφοσίωση του) όλα αυτά τα χρόνια; Αυτό είναι παρόμοιο με αυτό που είδαμε με την κατοικία Vostok και τον τρόπο με τον οποίο την ελέγχει η προσωπική φρουρά του Lukashenko, ο υπασπιστής του. (Η κατοικία Vostok είναι ένα οικογενειακό συγκρότημα του Lukashenko στην προκυμαία του Zaslavsky Reservoir).
«Είναι η ίδια ιστορία και εδώ. Μιλάμε για το πώς ο Lukashenko χτίζει το σύστημά του. Εμπιστεύεται μόνο ανθρώπους που είναι αφοσιωμένοι και αξιόπιστοι στα μάτια του, για να βγάλουν κέρδος».
Ένας δημοσιογράφος της BIC επικοινώνησε με τον Vital Matys, αλλά του το έκλεισε. Ρωτήσαμε τον διευθυντή του “H Casino”, Andrei Prakharenka, σχετικά με τον ρόλο του πρώην υπαλλήλου της Υπηρεσίας Ασφαλείας του Lukashenko στις δραστηριότητες του καζίνο. Σε τηλεφωνική συνομιλία με τον δημοσιογράφο της BIC, δήλωσε ότι ο Matys «δεν εργάστηκε ποτέ εκεί». Πρόσθεσε ότι ο Matys δεν θα μπορούσε να συνοδεύει τον Mustafa Sener παντού, διότι «ο Sener δεν βρίσκεται στη Λευκορωσία εδώ και πάνω από ένα χρόνο».
Ο Prakharenka δήλωσε επίσης ότι εργάζεται στο “H Casino” από τις 11 Νοεμβρίου 2023 και ότι δεν γνώριζε για ξέπλυμα χρήματος από παράνομα στοιχήματα στο “H Casino” και ότι αυτή ήταν η πρώτη φορά που άκουγε το όνομα Halil Falyalı: «Το H Casino δεν συνδέεται με καμία πλατφόρμα στοιχημάτων. Έχουμε άδεια διεξαγωγής τυχερών παιχνιδιών στη Λευκορωσία. Δεν δεχόμαστε στοιχήματα από κανέναν, ειδικά από στοιχηματικές εταιρείες. <…> Με ρωτάτε για κάτι που δεν υπάρχει».
Στην ίδια συνομιλία, ο Prakharenka επιβεβαίωσε έμμεσα τις σχέσεις του με σημαίνοντα πρόσωπα στη Λευκορωσία. Ανέφερε ότι ήταν διευθυντής της OOO City Entertainment Group, του νομικού προσώπου που είχε την ιδιοκτησία ενός καζίνο στο ξενοδοχείο President Hotel στο Μινσκ. Το εν λόγω ξενοδοχείο διοικείται από το Τμήμα Διαχείρισης Προεδρικών Ακινήτων, του οποίου, μέχρι τα μέσα του 2021, επικεφαλής ήταν ένας συνεργάτης του Aleksandr Lukashenko, ο Viktar Sheiman.
Το 2022, η City Entertainment Group ενσωματώθηκε στην Igorny Kartel, την ιδιοκτήτρια εταιρεία του H Casino.
Οι σημαντικές διασυνδέσεις
Ο Οnal επισήμανε επίσης άλλους πιθανούς προστάτες των ιδιοκτητών του “H Casino”. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο Sener έχει κοινά επιχειρηματικά συμφέροντα με τους ιδιοκτήτες του πολυλειτουργικού κέντρου Galleria Minsk, όπου βρίσκεται το “H Casino”. Αυτοί, με τη σειρά τους, συνδέονται με ανθρώπους με επιρροή. Βρήκαμε αποδείξεις γι’ αυτό.
Η εταιρεία SOOO Galereya Kontsept, νόμιμη ιδιοκτήτρια της Galleria Minsk, μπορεί να έχει υψηλόβαθμους προστάτες στη Λευκορωσία και τη Ρωσία. Έγγραφα από το μητρώο εταιριών της Κυπριακής Δημοκρατίας δείχνουν ότι η DG Galleria Minsk Limited, ιδιοκτήτρια της SOOO Galereya Kontsept, έλαβε δάνεια από τον επιχειρηματικό εταίρο του Sener, Zubair Aliyev, το 2018.
Δικαιούχος της Galereya Kontsept είναι ο Timur Murtuzaliev μέσω των εταιρειών Galleria Concept Blr Limited, DG Galleria Minsk Limited, εγγεγραμμένων στην Κύπρο (Κυπριακή Δημοκρατία), και Oceans Solutions Limited, εγγεγραμμένων στο Nevis. Ο Murtuzaliev είναι ο γιος του Ρώσου επιχειρηματία Omar Murtuzaliev, ο οποίος βραβεύτηκε από τον Vladimir Putin και έχει πολιτικές διασυνδέσεις, μεταξύ άλλων και στη Λευκορωσία. Κρίνοντας από τις πολυάριθμες φωτογραφίες στον ιστότοπο της Ρωσικής Ομοσπονδίας Πάλης, ο Murtuzaliev Sr. έχει φιλικές σχέσεις με τον Uladzimir Kheifets, πρώην μέλος του Συμβουλίου των Αντιπροσώπων του Μινσκ. Το 2015 και το 2016, ο Kheifets έτρεξε στον Ημιμαραθώνιο του Λονδίνου για την ομάδα του Ιδρύματος TIKO. Εκείνη την εποχή, το ίδρυμα ανήκε στους Omar και Timur Murtuzalievs.
Βρήκαμε επίσης τον Uladzimir Kheifets στα έγγραφα καταχώρησης για το Galereya Kontsept. Είναι μέτοχος μειοψηφίας της DG Galleria Minsk και διευθυντής της Galereya Kontsept.
Σύμφωνα με το CyberPartisans, ο Kheifets πραγματοποίησε κοινό ταξίδι στο εξωτερικό με τον Vladimir Sulimsky, πρώην πρέσβη της Λευκορωσίας στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ο οποίος βρίσκεται κοντά στην οικογένεια Lukashenko. Τα κοινά ταξίδια έλαβαν χώρα με μέλη της εν λόγω οικογένειας.
Μάθαμε επίσης ότι ο Kheifets παρευρέθηκε στον εορτασμό της επετείου του Λευκορώσου παλαιστή Aliaksandr Miadzviedz μαζί με τον Dmitry Lukashenko, τον μεσαίο γιο του Προέδρου Lukashenko. Το προφίλ του Kheifets βρέθηκε σε μια βάση δεδομένων ατόμων που εμπλέκονται σε πολιτικές καταστολές στη Λευκορωσία.
Η πιθανότητα διασυνδέσεων μεταξύ των ιδιοκτητών της Galereya Kontsept και ατόμων με επιρροή ενισχύεται από το γεγονός ότι κατά τη διάρκεια της κατασκευής του εμπορικού κέντρου το 2012, ο πρόεδρος Lukashenko εξέδωσε διάταγμα με το οποίο παρείχε στην εταιρεία φορολογικές και τελωνειακές παροχές, ορισμένες από τις οποίες ήταν απόρρητες.
Ο Ilia Shumanov, ο οποίος υπηρετούσε ως διευθυντής της ΜΚΟ κατά της διαφθοράς Transparency International – Russia in exile κατά τη στιγμή της καταγραφής της συνέντευξης, εκτίμησε ότι είναι πιθανή η ανάμειξη των δυνάμεων ασφαλείας ή αξιωματούχων στις δραστηριότητες του καζίνο. Σημείωσε ότι ακόμη και σε δραστηριότητες που είναι λιγότερο κερδοφόρες από τα καζίνο, η επιρροή της κυβέρνησης είναι πάντα βαθιά.
«Δεν υπάρχει ούτε ένας τομέας δραστηριότητας στη Λευκορωσία που να μην συνδέεται με κάποιον τρόπο με την οικογένεια Lukashenko ή τις υπηρεσίες ασφαλείας. Αυτό σημαίνει ότι κάθε κλάδος που παράγει υψηλά έσοδα γίνεται αντικείμενο ενδιαφέροντος για το κράτος με την ευρύτερη έννοια. Συγκεκριμένα, πρόκειται, είτε για την οικογένεια του Lukashenko, είτε για τον στενό κύκλο του Lukashenko, δηλαδή τις τσέπες του», εξήγησε ο Shumanov, αλλά πρόσθεσε ότι δεν είναι ειδικός σε θέματα Λευκορωσίας.
Πού βρίσκονται τα χρήματα;
Ο Sener επενδύει τα «μερίσματα» από τις επιχειρήσεις τυχερών παιχνιδιών στο Ντουμπάι, αγοράζοντας ακίνητα. Σύμφωνα με διαρροή από το Ντουμπάι, μπορεί να έχει στην κατοχή του 90 διαμερίσματα, 70 από τα οποία είχαν συνολική αξία περίπου 177,6 εκατομμύρια δολάρια. Ελέγξαμε στοιχεία από το Κτηματολόγιο του Ντουμπάι για να δούμε σε ποιον ανήκουν σήμερα αυτά τα ακίνητα. Ο Sener αναφέρεται ως ιδιοκτήτης μόνο ενός διαμερίσματος. Τα υπόλοιπα ανήκουν στον Sultan Rashid Abdullah Rashid Al Shene.
Το επώνυμο Al Shene είναι παρόμοιο με το επώνυμο Sener. Έχουμε λόγους να πιστεύουμε ότι αυτό μπορεί να είναι το νέο όνομα του ιδιοκτήτη του “H Casino” σε διαβατήριο των Εμιράτων. Ο αριθμός τηλεφώνου του Al Shene συνδέεται με λογαριασμό Microsoft στο όνομα «Egemen Sener» με τη φωτογραφία του. Ο αριθμός συνδέεται επίσης με το όνομά του στην υπηρεσία GetContact. Όταν το καλέσαμε και ρωτήσαμε αν μιλούσαμε με τον Sener, το άτομο στην άλλη άκρη το επιβεβαίωσε.
Στο κατηγορητήριο της Γενικής Εισαγγελίας της Άγκυρας αναφέρεται η σύζυγος του Falyalı, Ozge Taşker Falyalı, ως μία από τα 35 ηγετικά στελέχη (“ηγέτες”) της εγκληματικής επιχειρηματικής αυτοκρατορίας. Το 2023, η Ozge Falyalı απέκτησε δώδεκα ακίνητα στο Ντουμπάι αξίας τουλάχιστον 53 εκατομμυρίων δολαρίων. Αρκετά από τα διαμερίσματά της, βρίσκονται στο ίδιο κτίριο με το σπίτι του Sener.
Η συμβία του, η Λευκορωσίδα Volha Kotava, κατέχει ένα διαμέρισμα 67 τ.μ. στο Μινσκ και μια Porsche του 2020.
Στείλαμε ερωτήματα στους Ozge Tasker, Omar και Timur Murtuzaliev και Uladzimir Kheifetz, ζητώντας τους να σχολιάσουν τα γεγονότα που εκτίθενται στην έρευνα. Στείλαμε επίσης ερώτημα στην KGB, ζητώντας να μάθουμε αν οι υπηρεσίες ασφαλείας γνώριζαν τις παράνομες δραστηριότητες των ιδιοκτητών του καζίνο και αν ο Vital Matys βοήθησε στη συγκάλυψή τους. Μέχρι τη στιγμή της δημοσίευσης, δεν είχαμε λάβει καμία απάντηση. Καταφέραμε επίσης να επικοινωνήσουμε τηλεφωνικά με τον Mustafa Sener, αλλά μας το έκλεισε.