Ένας Τουρκοκύπριος επιχειρηματίας, ο οποίος φέρεται να διηύθυνε παράνομο δίκτυο στοιχημάτων με έσοδα 75 εκατομμυρίων ευρώ μηνιαίως, χρησιμοποιούσε τη Μάλτα ως βάση του, σύμφωνα με τον πρώην οικονομικό διαχειριστή του.
Ο Halil Falyali, ο οποίος καταζητείτο κάποτε στις ΗΠΑ για φερόμενο ξέπλυμα χρήματος από ναρκωτικά, δολοφονήθηκε στο βόρειο τμήμα της Κύπρου πριν από τρία χρόνια, όταν έπεσε σε ενέδρα ενόπλων με αυτόματα όπλα.
Ήταν γνωστός επιχειρηματίας και ιδιοκτήτης του ξενοδοχείου Les Ambassadeurs Hotel, Casino and Marina, ενός πολυτελούς θέρετρου στην πόλη-λιμάνι της Κερύνειας, που βρίσκεται στην βόρεια πλευρά του διαιρεμένου νησιού όπου είναι η τουρκοκυπριακή κοινότητα.
Ο Cemil Onal, πρώην επικεφαλής των οικονομικών του, ο οποίος δίνει νομική μάχη για να αποφύγει την έκδοσή του στην Τουρκία ως ο φερόμενος εγκέφαλος της δολοφονίας του Falyali, αποκαλύπτει τώρα πώς η Μάλτα ήταν ένα από τα γρανάζια στο παράνομο διασυνοριακό δίκτυο στοιχήματος που έστησε, όπως ισχυρίζονται οι Τούρκοι εισαγγελείς.
Μιλώντας στο OCCRP σε πάνω από 20 ώρες μαγνητοσκοπημένων συνεντεύξεων από φυλακή στην Ολλανδία όπου κρατείται, o Cemil Οnal, περιγράφει λεπτομερώς τις εσωτερικές λειτουργίες της επιχείρησης στοιχημάτων και τη θέση που κατείχε η Μάλτα σε αυτή.
Η Μάλτα, όπως υποστηρίζει, ήταν μια προφανής χώρα για να χρησιμοποιηθεί για την προώθηση παράνομων δραστηριοτήτων.
«Γιατί η Μάλτα; Επειδή το άνοιγμα μιας εταιρείας στη Μάλτα κοστίζει 2.000 ευρώ. Η οικογένεια Falyalı θα μπορούσε να δώσει πληρεξούσιο σε ένα δικηγόρο στην ελληνοκυπριακή πλευρά και να ανοίξει εταιρεία στη Μάλτα μέσα σε μια μέρα.
«Μόλις ανοίξεις μια εταιρεία, έχεις τραπεζικούς λογαριασμούς και bitcoin. Δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα στη Μάλτα να ανταλλάσσεις τα bitcoin σου και τα καταθέτεις στον τραπεζικό σου λογαριασμό. Έτσι ξεπλένετε τα χρήματα”, υποστηρίζει ο Οnal.
Οι δημοσιογράφοι του OCCRP μπόρεσαν να διασταυρώσουν ότι ο Οnal εργαζόταν επίσημα σε μια εταιρεία του Falyali. Επιβεβαίωσαν επίσης ότι έχει κατατεθεί εναντίον του κόκκινη ειδοποίηση της Ιντερπόλ, στην οποία αναφέρεται ότι «ήταν υπεύθυνος για τα χρήματα και τα οικονομικά του Falyali».
Στον Οnal απαγγέλθηκαν κατηγορίες από Τούρκους εισαγγελείς το 2018 για σύσταση «εγκληματικής οργάνωσης» που ξέπλενε χρήματα από παράνομα στοιχήματα.
Συνελήφθη το Δεκέμβριο του 2023 στην Ολλανδία, όπου δίνει νομική μάχη για να αποφύγει την έκδοσή του στην Τουρκία για τον ρόλο του στη δολοφονία του Falyali.
Ο Onal επιμένει ότι δεν εμπλέκεται στη δολοφονία και ότι οι εμπιστευτικές πληροφορίες που διαθέτει σχετικά με τις πληρωμές σε δημόσιους αξιωματούχους στην Τουρκία και στο βόρειο τμήμα της Κύπρου τον καθιστούν στόχο.
‘Από τα Βαλκάνια στη Μάλτα’
Μόλις 10 μήνες μετά τη δολοφονία του Fayali, οι αρχές στην Τουρκία κατέσχεσαν περιουσιακά στοιχεία αξίας άνω των 40 εκατομμυρίων ευρώ. Ο υπουργός Εσωτερικών της Τουρκίας δήλωσε τότε ότι θα πατάξει το φερόμενο εγκληματικό δίκτυο.
Στην ανακοίνωση της καταστολής του κυκλώματος, ο υπουργός αναφέρθηκε μάλιστα στο ρόλο της Μάλτας.
«Τα εικονικά στοιχήματα, ο εικονικός τζόγος και η κρυπτογράφηση συνθέτουν την μέθοδο για την κυκλοφορία του χρήματος σε ένα κόσμο χωρίς εμπόδια… Τα μέρη όπου εδρεύουν [αυτές οι ομάδες] ξεκινούν από τα Βαλκάνια και φθάνουν μέχρι τη Μάλτα και την Κύπρο”.
H Μονάδα Οικονομικού Εγκλήματος της Τουρκίας που διεξήγαγε την έρευνα για τον Falyali αποκάλυψε πορτοφόλια κρυπτονομισμάτων που συνδέονται με το εγκληματικό δίκτυο, συμπεριλαμβανομένης της Μάλτας.
Οι δημοσιογράφοι ανακάλυψαν ότι με τα πορτοφόλια αυτά έγιναν από το 2018 εισπράξεις 1,3 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Οι τουρκικές αρχές ισχυρίστηκαν σε κατηγορητήριο που συνέταξαν τον Δεκέμβριο του 2024 ότι ο Falyali άνοιξε λογαριασμό κρυπτονομισμάτων στη Μάλτα τον Νοέμβριο του 2020.
Κυβερνητική πηγή της Μάλτας επιβεβαίωσε στους Times of Malta ότι οι οικονομικές διασυνδέσεις του Falyali με τη Μάλτα βρίσκονται κάτω από την έρευνα των αρχών.
Η αστυνομία αρνήθηκε να σχολιάσει τις πληροφορίες όταν επικοινώνησε μαζί της η Times of Malta.
Ο Οnal ισχυρίζεται ότι η Μάλτα χρησιμοποιήθηκε για τη διευκόλυνση των εργασιών του φερόμενου ως παράνομου δικτύου τυχερών παιχνιδιών.
Ισχυρίζεται επίσης ότι ο Τουρκοαμερικανός υπήκοος Ulas Utku Bozdogan, ο οποίος είναι ιδιοκτήτης της αλυσίδας εστιατορίων Kebab Factory, είχε δεσμούς με το δίκτυο.
Ο Bozdogan απέρριψε κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς σε σχόλια που έκανε μετά τη δημοσίευση του άρθρου.
«Δεν έχω συναντήσει ποτέ, ούτε είχα οποιαδήποτε συναλλαγή με τον κ. Cemil Οnal και/ή τον Halil Falyali και μπορώ να πω ότι οι πληροφορίες αυτές είναι ψευδείς».
«Αυτό που γράφετε για μένα βασίζεται σε ισχυρισμούς ενός ατόμου με εγκληματικό παρελθόν και είναι προφανές ότι οι πληροφορίες που έδωσε δεν είναι αξιόπιστες. Στο άρθρο σας τον επικαλείτε να λέει ότι μπορεί κανείς να δημιουργήσει μια εταιρεία και έναν τραπεζικό λογαριασμό εδώ στη Μάλτα μέσα σε μια μέρα.»
«Αυτό είναι ξεκάθαρα ένα ψέμα και θα πρέπει να ωθήσει οποιονδήποτε να αμφισβητήσει την αξιοπιστία του. Δεν ξέρω γιατί επέλεξε να με αναφέρει, αλλά η περαιτέρω έρευνα θα δείξει ότι οι ισχυρισμοί του σχετικά με εμένα είναι όλοι ψευδείς», δήλωσε ο Bozdogan.
Ο Onal δεν μπόρεσε να παράσχει τεκμηρίωση για τους ισχυρισμούς του, αλλά αν ψάξει κανείς θα εντοπίσει ότι υπάρχουν στοιχεία για τους δεσμούς του Bozdogan με τον κόσμο του διαδικτυακού τζόγου σε αρχεία επιχειρήσεων και ιστότοπων.
Σύμφωνα με τα αλβανικά εταιρικά αρχεία, ο Bozdogan ήταν ο εκπρόσωπος της Universal Software Solutions στην Αλβανία, μιας εταιρείας από την Κουρασάο που αναφέρεται ως ο αρχικός κάτοχος άδειας για έναν ιστότοπο τυχερών παιχνιδιών με την ονομασία BeteBet.
Ο Bozdogan δήλωσε ότι δεν έχει καμία γνώση για τις συναλλαγές της Universal Software Solutions NV και υποστήριξε ότι η καταχώριση στο αλβανικό μητρώο είναι εσφαλμένη.
Ο Onal περιγράφει την BeteBet ως το πρώτο εγχείρημα του Falyali στον παράνομο κόσμο του διαδικτυακού τζόγου.
Η ιστοσελίδα μπήκε στη μαύρη λίστα της Τουρκίας το 2017, της Κύπρου το 2019 και της Λετονίας το 2021.
Τα στοιχεία ιδιοκτησίας της BeteBet ήταν κρυφά από το 2012 έως το 2019, όταν καταχωρήθηκε από την Total Gaming Solutions B.V., μια άλλη εταιρεία του Κουρασάο που χρησιμοποιείται από έναν άνδρα ονόματι Ibrahim Tokkan για την καταχώριση πάνω από 500 ιστότοπων.
Η BeteBet κατονομάστηκε σε μαρτυρίες που συμπεριλήφθηκαν στο περσινό τουρκικό κατηγορητήριο. O Tokkan, ο οποίος απασχολούνταν σε εταιρεία που ανήκε στη Falyalı, κατηγορήθηκε ως διαχειριστής εγκληματικής οργάνωσης.
Ο Bozdogan δήλωσε ότι δεν έχει συναντήσει ποτέ τον Tokkan, ούτε είχε ποτέ συναλλαγές με αυτόν και ότι δεν έχει ακούσει ποτέ για την Total Gaming Solutions B.V.
Ένα άλλο πρόσωπο που κατονομάστηκε από τον υπεύθυνο των οικονομικών του Falyali είναι ο Τουρκοκύπριος επιχειρηματίας Burak Basel, συνιδιοκτήτης ενός εστιατορίου στο Sliema Food for Fit καθώς και μιας εταιρείας πληρωμών με την ονομασία Paymix.
Τα εταιρικά αρχεία δείχνουν ότι ο Basel είναι επίσης μέτοχος της Universal Software Solutions, της ίδιας εταιρείας που κάποτε ήταν καταχωρημένη ως κάτοχος άδειας χρήσης της BeteBet.
Όταν επικοινωνήσαμε μαζί του, ο Basel αρνήθηκε οποιαδήποτε σχέση με το φερόμενο ως παράνομο δίκτυο του Falyali και υποβάθμισε τους δεσμούς του με τον Bozdogan.
Ο δικηγόρος του Basel δήλωσε ότι η μόνη «επαγγελματική αλληλεπίδραση» μεταξύ του Basel και του Falyali ήταν όταν η κυπριακή εταιρεία του Falyali, η Cypbet, αγόρασε «λογισμικό καταστήματος εκτός σύνδεσης» από τη δική του [του Başel] κυπριακή εταιρεία.
«… αυτό το λογισμικό χρησιμοποιήθηκε μόνο το 2017, μετά η Cypbet μεταπήδησε σε διαφορετικό πάροχο λογισμικού. Η συναλλαγή αυτή ήταν μια τυπική επιχειρηματική συμφωνία και δεν επεκτάθηκε πέραν αυτής της περιόδου», δήλωσε ο δικηγόρος του Basel.
Ο δικηγόρος δήλωσε ότι ο Bozdogan διορίστηκε από την Universal Software Solutions ως νόμιμος εκπρόσωπός της στην Αλβανία, με περιορισμένo πληρεξούσιο για συγκεκριμένες αρμοδιότητες εντός της Αλβανίας.
«Ο πελάτης μας δεν έχει καμία προσωπική σχέση με τον Ulas Utku Bozdogan», δήλωσε ο δικηγόρος.
Ωστόσο, ο Bozdogan αρνήθηκε ότι είχε ποτέ οποιαδήποτε σχέση με την Universal Software Solutions ή την Basel.
Σχετικά με τους δεσμούς του με την Betebet, ο δικηγόρος του Basel δήλωσε ότι οι νόμοι και οι περιορισμοί αδειοδότησης διαφέρουν ανάλογα με τη δικαιοδοσία και οι εταιρείες που λειτουργούν με άδεια του Κουρασάο είναι υπεύθυνες για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τους τοπικούς νόμους στις περιοχές όπου δραστηριοποιούνται.
Ο δικηγόρος δήλωσε ότι η Universal Software Solutions πωλεί λογισμικό σε επιχειρήσεις και δεν συναλλάσσεται απευθείας με τους τελικούς χρήστες των στοιχηματικών ιστοσελίδων.
«… ο πελάτης μας δεν είναι ο ιδιοκτήτης οποιασδήποτε επιχείρησης που απευθύνεται σε καταναλωτές και, ως εκ τούτου, δεν εμπλέκεται σε οποιαδήποτε καθημερινή συμμόρφωση για τις εν λόγω οντότητες και δεν μπορεί να σχολιάσει τις ρυθμιστικές πρακτικές τους», δήλωσε ο δικηγόρος.
Η Food For Fit όταν επικοινώνησε μαζί μας, δήλωσε ότι ο Basel «δεν εμπλέκεται στη διαχείριση της επιχείρησής μας. Είναι μόνο μέτοχος/επενδυτής».
Η Finance Incorporated, ο ιδιοκτήτης του εμπορικού σήματος Paymix, δήλωσε όταν επικοινωνήσαμε μαζί της: «Η Finance Incorporated διοικείται από ανεξάρτητο Διοικητικό Συμβούλιο και κατά την εφαρμογή του πλαισίου σύγκρουσης συμφερόντων, ο κ. Basel, αν και είναι ο UBO (τελικός πραγματικός δικαιούχος), δεν έχει καμία επιρροή στη λειτουργία και τη διαχείριση του ιδρύματος». Ο εκπρόσωπος δήλωσε επίσης ότι «η Finance Incorporated Limited δεν παρέχει υπηρεσίες σε εταιρείες που δεν διαθέτουν άδεια για την παροχή υπηρεσιών τυχερών παιχνιδιών».
Βρισκόμαστε ένα βήμα μπροστά
Ο Onal λέει ότι το φερόμενο ως δίκτυο Falyali μπορεί να μεταπηδήσει γρήγορα σε έναν εναλλακτικό ιστότοπο εάν οι αρχές ανακαλύψουν την επιχείρηση και την κλείσουν.
Οι φορείς παροχής υπηρεσιών στην Τουρκία απαιτούν άδεια από τις τοπικές αρχές, ενώ οι χώρες της ΕΕ είναι επίσης ελεύθερες να ρυθμίζουν τα τυχερά παιχνίδια σε εθνικό επίπεδο.
Μόλις οι αρχές βάλουν στη μαύρη λίστα έναν ιστότοπο, το δίκτυο απλώς μετονομάζεται και επαναλειτουργεί.
«Ας πούμε ότι κάποιος έκανε μια καταγγελία [και ο ιστότοπος της BeteBet] έκλεισε. Σε μια στιγμή, σε 16 δευτερόλεπτα, η BeteBet2 θα είναι ζωντανή. Αυτά είναι πολύ φθηνά».
Οι επιχειρήσεις διαδικτυακών τυχερών παιχνιδιών συχνά απλώνουν ευρέως την υποδομή τους, για παράδειγμα με την εγγραφή εταιρειών σε μια χώρα και την τοποθέτηση διακομιστών (servers) σε μια άλλη, ενώ παράλληλα διακινούν χρήματα μέσω διαφορετικών δικαιοδοσιών με τη μορφή μετρητών ή κρυπτονομισμάτων, δήλωσε στο OCCRP ο Jeremy Douglas, επικεφαλής του προσωπικού και σύμβουλος στρατηγικής του Γραφείου των Ηνωμένων Εθνών για τα Ναρκωτικά και το Έγκλημα. «Πρόκειται για ένα εξαιρετικά τεχνικό έγκλημα και υπάρχουν άνθρωποι, είτε σε διεφθαρμένες είτε σε δικαιοδοσίες με πολύ χαμηλή ικανότητα, ή και στα δύο, και είναι ουσιαστικά ανίκανοι ή σε ορισμένες περιπτώσεις απρόθυμοι να κάνουν κάτι γι’ αυτό», δήλωσε. Ο παράνομος διαδικτυακός τζόγος έχει απλωθεί μαζικά τα τελευταία χρόνια και σήμερα εκτιμάται ότι αποφέρει εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Αλλά αυτές οι απροσδόκητες εισπράξεις συνοδεύονται από ένα πρόβλημα: Πώς διακινούνται τεράστια ποσά μετρητών χωρίς να ενεργοποιείται ο συναγερμός των τραπεζών και της αστυνομίας;
Σύμφωνα με την έκθεση του τουρκικού Υπουργείου Οικονομικών και το κατηγορητήριο που ακολούθησε, η οργάνωση του Falyalı άρχισε να στρατολογεί χιλιάδες άτομα για να ανοίξουν λογαριασμούς τραπεζών, πιστωτικών καρτών, κρυπτογράφησης και διαδικτυακών επεξεργαστών πληρωμών.
Αυτοί οι λογαριασμοί φέρονται να λειτουργούσαν ως λογαριασμοί “μουλάρια”, όπως τους αποκαλούν οι ειδικοί σε θέματα νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.
Η βασική ιδέα είναι να συγκεντρώνονται οι πληρωμές από τους παίκτες σε διαφορετικούς λογαριασμούς και στη συνέχεια να μεταφέρονται τα κεφάλαια μέσω ενός μεγάλου αριθμού άσχετων λογαριασμών για να χάνονται τα ίχνη τους.
Οι στόχοι ήταν συχνά φοιτητές, συνταξιούχοι, νοικοκυρές ή χαμηλόμισθοι εργαζόμενοι. Πολλοί στρατολογήθηκαν μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, με διαφημίσεις που τους οδηγούσαν σε φόρμες για να τις συμπληρώσουν.
Στη συνέχεια λάμβαναν ένα τηλεφώνημα που τους έδινε οδηγίες για το πώς να ανοίξουν πολλαπλούς τραπεζικούς λογαριασμούς, όπως αναφέρεται σε ξεχωριστό κατηγορητήριο που εκδόθηκε το 2018 από τις τουρκικές αρχές εναντίον του Οnal και άλλων με κατηγορίες για νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Η εν λόγω δίκη έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει αργότερα φέτος.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, σύμφωνα με το κατηγορητήριο, ένας άνδρας με μοτοσικλέτα εμφανιζόταν σε κατοπινό στάδιο και συγκέντρωνε αυτοπροσώπως τα στοιχεία του λογαριασμού τους και τις χρεωστικές τους κάρτες. Τα «μουλάρια» κέρδιζαν περίπου 550 ευρώ το μήνα.
Ο Οnal περιέγραψε ένα σύστημα τύπου πυραμίδας, στο οποίο έμπιστα άτομα επέβλεπαν ομάδες κατόχων λογαριασμών, καθένας από τους οποίους έπαιρνε προμήθεια από τις ροές χρημάτων.
«Ας πούμε ότι μιλάω για την ομάδα μας στην Αγγλία… Ο Ahmet είναι ένα παιδί που δουλεύει μαζί μου… έχει 50 φίλους. Ο Αχμέτ λέει σε έναν από τους φίλους του: ‘Δώσε μου τον αριθμό του λογαριασμού σου, θα έρθουν 500 λίρες. [Αυτός] παίρνει το 10% των 500 λιρών – 50 λίρες, μου δίνει 450 λίρες σε μετρητά…».
Για κάθε 10 άτομα υπήρχε ένας «εγγυητής», υπεύθυνος για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης της ομάδας του, ο οποίος μοιραζόταν το 10 τοις εκατό του με τους κατόχους των λογαριασμών.
Στην έκθεση του τουρκικού Υπουργείου Οικονομικών αναφέρεται ότι τα χρήματα που συσσωρεύτηκαν σε προσωρινούς λογαριασμούς μεταφέρθηκαν στη συνέχεια πολλαπλές φορές – μια διαδικασία που οι ειδικοί αποκαλούν “διαστρωμάτωση”.
Σε μια περίπτωση, 10.105 μεταφορές πραγματοποιήθηκαν μέσα σε 60 δευτερόλεπτα, γεγονός που οδήγησε τους Τούρκους ανακριτές στο συμπέρασμα ότι η διαδικασία ήταν αυτοματοποιημένη. Τα χρήματα είτε μετατράπηκαν σε κρυπτογραφικά περιουσιακά στοιχεία είτε αποσύρθηκαν ως μετρητά στα ΑΤΜ, αναφέρεται στην έκθεση.
Ο Οnal δήλωσε ότι τα μετρητά που συλλέγονταν από τις επιχειρήσεις της οργάνωσης στην Ευρώπη και σε άλλες περιοχές συγκεντρώνονταν στη συνέχεια σε περιφερειακούς κόμβους στην Ανατολική Ευρώπη και τον Καύκασο, όπου το δίκτυο μπορούσε να λειτουργεί πιο ελεύθερα.
Για την έρευνα της παρούσας δημοσίευσης η Times of Malta συνεργάστηκε με το Organised Crime and Corruption Reporting Project (OCCRP), την Amphora Media (Μάλτα), την Follow the Money (Ολλανδία), την Hetq (Αρμενία), το Investigative Reporting Lab Macedonia, το Investigative Center της Λευκορωσίας και το Shteg.org (Αλβανία).
Επικαιροποιήθηκε στις 15/02/2025 με άρνηση του Ulas Utku Bozdogan