Ο Halil Falyali, ένας Τουρκοκύπριος επιχειρηματίας γνωστός για τον φανταχτερό τρόπο ζωής και τις πολιτικές διασυνδέσεις του, δολοφονήθηκε το 2022. Στο παρασκήνιο φέρεται να διηύθυνε μια τεράστια αυτοκρατορία παράνομων διαδικτυακών στοιχημάτων, σύμφωνα με τους Τούρκους εισαγγελείς και τον πρώην επικεφαλής των οικονομικών του, οι οποίοι μίλησαν αποκλειστικά στο OCCRP.
ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ:
- Ο Cemil Οnal, για χρόνια επικεφαλής του οικονομικού τμήματος του Falyali, δήλωσε στο OCCRP ότι οι επιχειρήσεις αυτές απέφεραν έσοδα τουλάχιστον 80 εκατομμυρίων δολαρίων κάθε μήνα. (Οι δημοσιογράφοι δεν μπόρεσαν να επαληθεύσουν ανεξάρτητα το ποσό αυτό.)
- Ο Οnal δήλωσε ότι ο ίδιος προσωπικά κανόνιζε περίπου 15 εκατομμύρια δολάρια σε πληρωμές «χορηγιών» σε δημόσιους αξιωματούχους στην Τουρκία και στο βόρειο τμήμα της Κύπρου κάθε μήνα.
- Οι δημοσιογράφοι βρήκαν επίσης ακίνητα αξίας άνω των 60 εκατομμυρίων δολαρίων που ανήκαν στη χήρα του Falyali στο Ντουμπάι, το οποίο ο Οnal προσδιόρισε ως σημαντική βάση για τις συνεχιζόμενες επιχειρήσεις της φερόμενης οργάνωσης.
- Η οργάνωση φέρεται να στρατολόγησε χιλιάδες ανθρώπους για να ανοίξουν λογαριασμούς τραπεζών, πιστωτικών καρτών, κρυπτονομισμάτων και ηλεκτρονικών πληρωμών για τη διακίνηση παράνομων εσόδων από τυχερά παιχνίδια, σύμφωνα με τους Τούρκους εισαγγελείς.
- Οι λεπτομέρειες που παρουσίασαν ο Οnal και οι Τούρκοι εισαγγελείς καταδεικνύουν τη δυσκολία ελέγχου του παράνομου στοιχήματος, μιας ταχέως αναπτυσσόμενης βιομηχανίας που εκτιμάται ότι αποφέρει εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως.
Ένα δροσερό βράδυ του Φεβρουαρίου του 2022, ο Τουρκοκύπριος επιχειρηματίας Halil Falyali επέστρεφε στο σπίτι του όταν σε ένα δρόμο του χωριού του, έπεσε σε ενέδρα. Οι δράστες οπλισμένοι με αυτόματα όπλα γάζωσαν με σφαίρες το Escalade του.
Ο οδηγός του έπεσε νεκρός πάνω στο τιμόνι. Ο Falyali, ένας άντρας με σώμα ογκόλιθου, ανέπνεε ακόμη όταν τον πλησίασαν τραυματιοφορείς, παρά το γεγονός ότι είχε δεχθεί πολλές σφαίρες. Μεταφέρθηκε εσπευσμένα σε τοπικό νοσοκομείο – αλλά μέσα σε μια ώρα ήταν και αυτός νεκρός.
Η δολοφονία προκάλεσε σοκ στο βόρειο τμήμα της Κύπρου, μια αποσχισθείσα περιοχή του νησιού που αναγνωρίζεται μόνο από την Τουρκία και στην οποία ο Falyali είχε γίνει διάσημος. Τα κινητά τηλέφωνα κτυπούσαν αδιάκοπα με ειδοποιήσεις για έκτακτες ειδήσεις, διακόπτοντας τα δείπνα. Οι αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης απέκτησαν γρήγορα δεκάδες χιλιάδες προβολές. «Νύχτα τρόμου», έγραψε στον τίτλο της μια εφημερίδα. «Οι καρδιές έχουν ραγίσει», διακήρυξε μια άλλη.
Δημόσια, ο Falyalı εμφανιζόταν πάντα ως ένας συνηθισμένος επιχειρηματίας και ιδιοκτήτης ξενοδοχείου, αν και είχε ισχυρές διασυνδέσεις. Συχνά φωτογραφιζόταν με ανώτερους Τουρκοκύπριους αξιωματούχους και ποτέ δεν έκρυψε ότι είχε στενούς δεσμούς με το κυβερνών Κόμμα Εθνικής Ενότητας, γνωστό ως UBP.
Επίσης, δεν έκρυβε τον πλούτο του. Ο Falyali αναρτούσε τακτικά βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με τον εαυτό του να οδηγεί σε αμμόλοφους μέσα στο παραθαλάσσιο κτήμα του, το οποίο διέθετε τροπικό κήπο, τουλάχιστον δύο πισίνες και μια λίμνη για οξύρρυγχους, ώστε να μπορεί να εκτρέφει το δικό του χαβιάρι. Ο γιος του εμφανιζόταν στο YouTube να ποζάρει με πολυτελή αυτοκίνητα, όπως μια Rolls-Royce Phantom και μια McLaren 720S.
Αλλά στο παρασκήνιο, οι τουρκικές αρχές ερευνούσαν εδώ και χρόνια μια άλλη πτυχή της επιχείρησης του Falyali: Μια φερόμενη παράνομη αυτοκρατορία διαδικτυακού τζόγου.
Δέκα μήνες μετά τη δολοφονία, το Δεκέμβριο του 2022, ο υπουργός Εσωτερικών της Τουρκίας παραχώρησε δημοσιογραφική διάσκεψη για να κηρύξει την καταστολή της εγκληματικής οργάνωσης που, όπως είπε, διαχειριζόταν πάνω από δώδεκα παράνομες ιστοσελίδες στοιχημάτων. Οι τουρκικές αρχές είχαν ήδη κατασχέσει πάνω από 40 εκατομμύρια δολάρια σε περιουσιακά στοιχεία από τον όμιλο – αλλά είπε ότι αυτό ήταν «μόνο η αρχή». Τον περασμένο Δεκέμβριο, οι Τούρκοι εισαγγελείς προχώρησαν στην απαγγελία κατηγοριών σε περισσότερα από 240 άτομα, συμπεριλαμβανομένης της χήρας του Falyali, για παράνομο τζόγο και ξέπλυμα χρήματος. Στο μεταθανάτιο κατηγορητήριο ο Falyali κατηγορήθηκε για «σύσταση οργάνωσης με σκοπό τη διάπραξη εγκλημάτων».
Το κατηγορητήριο βασίζεται σε μια αδημοσίευτη έκθεση 130 σελίδων από το Υπουργείο Οικονομικών της Τουρκίας, την οποία εξασφάλισε το OCCRP. Στην έκθεση περιγράφεται λεπτομερώς η διακίνηση πληρωμών από την υποτιθέμενη επιχείρηση στοιχημάτων σε ένα πορτοφόλι κρυπτονομισμάτων που οι ανακριτές ισχυρίστηκαν ότι ανήκε στον Falyali.
Όμως, καθώς η δίκη διανύει τα πρώτα της στάδια, ένα άλλο δράμα διαδραματίζεται – αυτό για μια ξεχωριστή υπόθεση που αφορά τον Cemil Οnal, για χρόνια επικεφαλής των οικονομικών του Falyali. Τον Δεκέμβριο του 2023, ο Οnal συνελήφθη στην Ολλανδία με ένταλμα της Ιντερπόλ, που εκδόθηκε κατόπιν αιτήματος της Τουρκίας, το οποίο τον περιέγραφε ως τον άνθρωπο που «ήταν υπεύθυνος για τα χρήματα και τα οικονομικά του Falyali» και ισχυριζόταν ότι ήταν «ένας από τους εγκεφάλους» της δολοφονίας του Falyali. Τώρα ο Onal κάνει αγώνα για να αποφύγει την έκδοσή του στην Τουρκία, όπου φοβάται ότι η ζωή του θα τεθεί σε κίνδυνο.
Μιλώντας από μια φυλακή στην Ολλανδία, ο Onal δήλωσε στο OCCRP ότι δεν εμπλέκεται στο θάνατο του Falyali και επέμεινε ότι στοχοποιήθηκε επειδή γνώριζε πολλά για παράνομες πληρωμές που γίνονταν σε ισχυρούς ανθρώπους.
Επισήμως, ο Οnal εργαζόταν για μια εταιρεία που ανήκε στον Falyali και κατείχε άδεια για τυχερά παιχνίδια στo βόρειο τμήμα της Κύπρου. Αλλά η πραγματική του δουλειά, όπως είπε, ήταν να βοηθήσει στην ανάπτυξη της παράνομης πλευράς των επιχειρήσεων του Falyali. Μέχρι τη στιγμή που σταμάτησε να εργάζεται για τον Falyali στα τέλη του 2021, η φερόμενη ως παράνομη αυτοκρατορία τυχερών παιχνιδιών του έβγαζε τουλάχιστον 80 εκατομμύρια δολάρια κάθε μήνα, απασχολούσε εκατοντάδες εργαζόμενους εκτός γραφείου και επέβλεπε χιλιάδες ιστοσελίδες στοιχημάτων που απευθύνονταν σε παίκτες σε δεκάδες χώρες, είπε ο Onal. (Το OCCRP δεν ήταν σε θέση να επαληθεύσει ανεξάρτητα τον συγκεκριμένο αριθμό εσόδων που ανέφερε ο Onal, αλλά ένας εμπειρογνώμονας που ερεύνησε παρόμοια δίκτυα στην Ασία δήλωσε ότι ο όγκος που περιγράφεται είναι εύλογος).
«Δεν δημιούργησα αυτό το σύστημα, αυτό το δίκτυο για τον εαυτό μου», δήλωσε ο Οnal. «Δημιούργησα αυτό το σύστημα, αυτό το δίκτυο, για το αφεντικό μου».
Ο Onal είπε ότι ο ίδιος προσωπικά διοχέτευε περίπου 15 εκατομμύρια δολάρια το μήνα σε πληρωμές ως «χορηγίες» για λογαριασμό του δικτύου του Falyali, κυρίως σε αξιωματούχους του κυβερνώντος κόμματος στην Τουρκία και στη βόρεια Κύπρο. Μεγάλο μέρος από αυτά παραδόθηκε σε μετρητά, είπε, ενώ κάποιες μεταφορές οργανώθηκαν μέσω καταστημάτων εμπορίας χρυσού και συναλλάγματος, γεγονός που καθιστά δύσκολο τον εντοπισμό τους.
Σε περισσότερες από 20 ώρες αποκλειστικών συνεντεύξεων, ο Οnal παρουσίασε με πρωτοφανείς λεπτομέρειες τις λειτουργίες της υποτιθέμενης επιχείρησης. Ενώ δεν ήταν σε θέση να παράσχει τεκμηρίωση για τους ισχυρισμούς του, δημοσιογράφοι σε δώδεκα χώρες επιβεβαίωσαν πολλούς από αυτούς με ανεξάρτητο τρόπο, αναζητώντας αρχεία εταιρειών, περιουσιακών στοιχείων και ταξιδιών, καθώς και έγγραφα των αρχών επιβολής του νόμου και δικαστικά έγγραφα. Κατάφεραν επίσης να εντοπίσουν εκατοντάδες ιστότοπους που δημιουργήθηκαν από το φερόμενο δίκτυο. Οι εμπειρογνώμονες επιβεβαίωσαν ότι το μοντέλο που περιέγραψε ο Οnal έμοιαζε πολύ με εκείνα που βρέθηκαν σε άλλες περιοχές.
Στην έκθεση του τουρκικού Υπουργείου Οικονομικών του 2022 απαριθμούνται περίπου 100 πορτοφόλια κρυπτονομισμάτων, τα οποία, όπως αναφέρεται, χρησιμοποιούνταν από ομάδα για τη μεταφορά των «εσόδων του εγκλήματος». Χρησιμοποιώντας αρχεία blockchain, οι δημοσιογράφοι διαπίστωσαν ότι από το 2018 στα πορτοφόλια αυτά έχουν εισρεύσει περισσότερα από 1,4 δισεκατομμύρια δολάρια.
Αλλά αυτά ήταν μόνο ένα κλάσμα του αριθμού των πορτοφολιών κρυπτονομισμάτων που, σύμφωνα με τον Οnal, χρησιμοποιούσε πραγματικά το δίκτυο. Είχε επίσης άλλους τρόπους για να διακινεί χρήματα σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων χιλιάδων τραπεζικών λογαριασμών, πιστωτικών καρτών και λογαριασμών online πληρωμών. (Στην έκθεση του Υπουργείου Οικονομικών αναφέρεται ότι η ομάδα χρησιμοποιούσε πάνω από 1.500 τραπεζικούς λογαριασμούς μόνο στην Τουρκία).
Χρησιμοποιώντας αρχεία ακινήτων που διέρρευσαν και άλλα δεδομένα από το Ντουμπάι, το οποίο ο Οnal προσδιόρισε ως σημαντική βάση για τις τρέχουσες δραστηριότητες του δικτύου, οι δημοσιογράφοι βρήκαν επίσης ακίνητα αξίας δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων που ανήκαν στη χήρα του Falyali, Οzge Tasker Falyali, η οποία ήταν μεταξύ εκείνων στους οποίους απαγγέλθηκαν κατηγορίες το 2024. Η ίδια δεν απάντησε σε ερωτήσεις σχετικά με την πηγή των κεφαλαίων.
Οι τουρκικές και τουρκοκυπριακές αρχές δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχόλια.
Η άνοδος του Falyali
Το μεσογειακό νησί της Κύπρου είναι γνωστό για τις χρυσές παραλίες και τα αρχαία μνημεία του. Αλλά η θρυλική γενέτειρα της Αφροδίτης έχει και μια σκοτεινή πλευρά.
Εδώ και μισό αιώνα, το νησί είναι χωρισμένο με συρματοπλέγματα και ναρκοπέδια μεταξύ της διεθνώς αναγνωρισμένης Κυπριακής Δημοκρατίας και του αποσχισθέντος βορρά, ο οποίος κατελήφθη από την Τουρκία το 1974 ως απάντηση σε ένα πραξικόπημα που είχε ως στόχο την προσάρτηση της Κύπρου στην Ελλάδα.
Ο βορράς – του οποίου η κρατική οντότητα αναγνωρίζεται μόνο από την Τουρκία – δεν συμμορφώνεται πλήρως με το διεθνές δίκαιο και τα παγκόσμια τραπεζικά πρότυπα. Το έδαφος έχει γίνει καταφύγιο για φυγόδικους και βρώμικο χρήμα από όλο τον κόσμο. Έχει γίνει επίσης ένα καυτό κέντρο τζόγου, ειδικά μετά την απαγόρευση των καζίνο στην Τουρκία στα τέλη της δεκαετίας του 1990.
Ο πόλεμος οδήγησε σε εκτοπισμό τόσο τους Ελληνοκύπριους όσο και τους Τουρκοκύπριους, μεταξύ των οποίων και η οικογένεια Falyali. Όταν ο Falyali ήταν παιδί, έφυγαν από την Πάφο, μια παραθαλάσσια πόλη στην ελεγχόμενη απο την κυβέρνηση περιοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας, και τελικά εγκαταστάθηκαν στην περιοχή Τρικώμου, που βρίσκεται στο βόρειο τμήμα της Κύπρου. Ο Falyali ήταν είκοσι χρόνων, όταν η βιομηχανία τυχερών παιχνιδιών άρχισε να απογειώνεται στο βορρά.
Μέχρι το 1998, είχε αρχίσει να εργάζεται ως διευθυντής καζίνο, σύμφωνα με τον αδελφό του, τον Husnu, ο οποίος διηγήθηκε την οικογενειακή ιστορία στο τουρκικό HalkTV τον Μάρτιο του 2022, ένα μήνα μετά την δολοφονία του Falyali. Το 2007, είπε, ο Falyali ανέλαβε το Les Ambassadeurs Hotel & Casino, ένα πολυτελές θέρετρο στην πόλη-λιμάνι της Κερύνειας, το οποίο είναι τώρα στην κατοχή της χήρας του και του 12χρονου γιου τους.
Αν και ο Husnu τόνισε ότι οι επιχειρήσεις τυχερών παιχνιδιών του Falyali στη βόρεια Κύπρο ήταν νόμιμες, αναγνώρισε ότι ο αδελφός του είχε προχωρήσει σε παράνομα στοιχήματα στην Τουρκία ήδη από το 2004. «Ωστόσο, δεν μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι κάθε παράνομη στοιχηματική ιστοσελίδα ανήκει στον Halil Falyali», πρόσθεσε.
Η νόμιμη πλευρά των δραστηριοτήτων της Falyali διοικείται από μια εταιρεία με την επωνυμία Larsen Technologies Ltd., η οποία καταχωρήθηκε το 2013.
Οι τουρκοκυπριακές αρχές χορήγησαν στη Larsen άδεια λειτουργίας τυχερών παιχνιδιών στη βόρεια Κύπρο το 2017. Η εταιρεία άνοιξε τοπικά πρακτορεία στοιχημάτων με την επωνυμία BetCyp και καταχώρησε την ομώνυμη ιστοσελίδα BetCyp.com.
Αλλά σύμφωνα με τον Οnal, η Larsen ήταν μια βιτρίνα.
«Αυτή ήταν η ομπρέλα μας. Με άλλα λόγια, κρυβόμασταν κάτω από το όνομα μιας νόμιμης εταιρείας σε περίπτωση αστυνομικής επιδρομής, οικονομικής επιδρομής ή οτιδήποτε άλλο», εξήγησε ο Οnal. Η Larsen απασχολούσε επίσης επίσημα τον Οnal μεταξύ 2016 και 2020, όπως επιβεβαιώνουν τα εταιρικά αρχεία.
Τα αρχεία καταχώρισης του domain του ιστότοπου που αποκτήθηκαν από την OCCRP υποδεικνύουν ότι η εταιρεία μπορεί όντως να είχε σχέση με τον παράνομο τζόγο: Δεκάδες ιστότοποι στοιχημάτων που έχουν μπει στη μαύρη λίστα της Τουρκίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης καταχωρήθηκαν από την ίδια διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που χρησιμοποιήθηκε για την καταχώριση του BetCyp.com. Ο ιστότοπος μοιραζόταν επίσης έναν διακομιστή με έδρα τις Φιλιππίνες με δεκάδες άλλους ιστότοπους που βρίσκονται στη μαύρη λίστα.
Όπως και οι νόμιμες ιστοσελίδες στοιχημάτων, αυτές οι μη αδειοδοτημένες ιστοσελίδες προσφέρουν ζωντανά παιχνίδια καζίνο, ψηφιακούς κουλοχέρηδες και αθλητικά στοιχήματα, προσαρμοσμένα στη γλώσσα του κοινού-στόχου και με εντυπωσιακά γραφικά. Οι παίκτες μπορούν να πληρώσουν με πιστωτική κάρτα και κρυπτονόμισμα ή μέσω διαφόρων διαδικτυακών πλατφορμών πληρωμών. Οι παίκτες, που προσελκύονται με επιθετική διαφήμιση και γενναιόδωρα μπόνους, μπορεί να μην αντιλαμβάνονται καν ότι στοιχηματίζουν σε μια πλατφόρμα που δεν έχει άδεια ή δεν ρυθμίζεται στη χώρα τους.
Οι εταιρείες πίσω από τους ιστότοπους που εντοπίστηκαν από την OCCRP εμφάνιζαν ως επί το πλείστον άδειες τυχερών παιχνιδιών που δόθηκαν από το Κουρασάο. Το νησιωτικό κράτος της Καραϊβικής επέτρεπε επί χρόνια σε μια χούφτα τοπικά αδειοδοτημένες εταιρείες να εκδίδουν «υποάδειες» σε φορείς εκμετάλλευσης στο εξωτερικό, παρέχοντας έτσι με άδεια του Κουρασάο τη δυνατότητα να πολλαπλασιάζονται παγκοσμίως χωρίς εποπτεία ή νόμιμο δικαίωμα λειτουργίας σε ρυθμιζόμενες δικαιοδοσίες.
Όταν οι ιστότοποι έκλειναν σε χώρες όπου παραβίαζαν τους τοπικούς περιορισμούς αδειών χρήσης, υπήρχαν αντικαταστάτες που μπορούσαν γρήγορα να ενεργοποιηθούν με τη χρήση διαδοχικών domains που αγοράζονταν από υπηρεσίες φιλοξενίας ιστοσελίδων, όπως η GoDaddy, δήλωσε ο Οnal. Η GoDaddy δεν απάντησε σε αιτήματα για σχόλια.
Ο Onal περιέγραψε το παράδειγμα της BeteBet, η οποία καταχωρήθηκε ένα χρόνο πριν από τη σύσταση της Larsen. Ο ιστότοπος μπήκε στη μαύρη λίστα της Τουρκίας το 2017, της Κυπριακής Δημοκρατίας το 2019 και της Λετονίας το 2021. Το ιστορικό του domain του ιστότοπου αποκρύβει τον ιδιοκτήτη του μέχρι το 2019, όταν αρχίζει να δείχνει ότι καταχωρήθηκε από την Total Gaming Solutions B.V., μια εταιρεία του Κουρασάο. Η εταιρία αυτή χρησιμοποιείται από έναν άνδρα ονόματι Ibrahim Tokkan για καταχώριση πάνω από 500 ιστότοπων. Η BeteBet κατονομάστηκε σε μαρτυρίες που περιλαμβάνονται στο περσινό τουρκικό κατηγορητήριο. Το ίδιο και ο Tokkan, ο οποίος εργαζόταν για τον Hunsu Falyali, ο οποίος κατηγορήθηκε ως διαχειριστής εγκληματικής οργάνωσης. Ο Tokkan και ο Hunsu Falyali δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχόλια.
«Ας πούμε ότι κάποιος έκανε μια καταγγελία [και η ιστοσελίδα της BeteBet] έκλεισε. Σε μια στιγμή, σε 16 δευτερόλεπτα, η BeteBet2 θα είναι ζωντανή. Αυτά είναι πολύ φθηνά», δήλωσε ο Onal στην OCCRP.
Οι επιχειρήσεις διαδικτυακών τυχερών παιχνιδιών συχνά διασπείρουν την υποδομή τους ευρέως, για παράδειγμα με την εγγραφή εταιρειών σε μια χώρα και την τοποθέτηση διακομιστών σε μια άλλη, ενώ παράλληλα διακινούν χρήματα μέσω άλλων δικαιοδοσιών με τη μορφή μετρητών ή κρυπτονομισμάτων, δήλωσε ο Jeremy Douglas, επικεφαλής του προσωπικού και σύμβουλος στρατηγικής του Γραφείου των Ηνωμένων Εθνών για τα Ναρκωτικά και το Έγκλημα.
«Ο τζόγος είναι εξαιρετικά εθιστικός – είναι ήδη μια τεράστια βιομηχανία, που πηγαίνει πίσω χρόνια και χρόνια, φυσικά, με τα καζίνο στο Μακάο και το Λας Βέγκας και σε διάφορα μέρη του κόσμου», δήλωσε στο OCCRP. «Αλλά το διαδίκτυο έχει αλλάξει τη βιομηχανία τζόγου και την έχει υπερφορτώσει».
Το μεγαλύτερο φορολογητέο εισόδημα που δήλωσε ποτέ η Larsen ήταν 1,2 εκατομμύρια δολάρια, το 2021. Αλλά ο Οnal ισχυρίστηκε ότι οι φορολογικές δηλώσεις της εταιρείας δεν έδειχναν την πλήρη εικόνα και βασικά αποσκοπούσαν να δικαιολογήσουν τους φόρους μισθωτής εργασίας των επίσημων υπαλλήλων της.
Όταν αποχώρησε από την επιχείρηση, στα τέλη του 2021, ο Onal είπε ότι η επιχείρηση απασχολούσε νόμιμα μερικές εκατοντάδες άτομα. Αλλά ο πραγματικός αριθμός του προσωπικού, όπως ισχυρίστηκε, ήταν περισσότερο από 1.500, κυρίως άνδρες φοιτητές από την Τουρκία.
Ο Onal δήλωσε ότι οι πληρωμές σε αξιωματούχους του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης της Τουρκίας, γνωστού ως ΑΚΡ, και του UBP στη βόρεια Κύπρο βοήθησαν στην αποτροπή του ελέγχου. (Κανένα από τα δύο κόμματα δεν απάντησε σε ερωτήσεις).
Αλλά η επιχείρηση έπρεπε παράλληλα να διατηρήσει τα προσχήματα – πράγμα που σήμαινε ότι θα έπρεπε να είναι εχέμυθη σχετικά με το μεγάλο αριθμό νεαρών εργαζομένων της.
«Αυτό είναι ένα μεγάλο νούμερο για την Κύπρο», δήλωσε ο Οnal. «Έχουν αυτοκίνητα και τα πάντα επειδή τους πληρώνουμε πολύ καλά. Αυτό δεν θα τους έκανε να ξεχωρίζουν;»
Έτσι, είπε, η Larsen έστειλε ομάδες στο εξωτερικό για να εργαστούν σε μέρη όπως η Μάλτα, η Λευκορωσία και η Βόρεια Μακεδονία, για να υποστηρίξουν την υποδομή πληρωμών πίσω από τις στοιχηματικές ιστοσελίδες. (Ο Οnal δεν παρείχε έγγραφα για να στηρίξει αυτόν τον ισχυρισμό, αλλά οι εισαγγελείς στη Βόρεια Μακεδονία δήλωσαν στο OCCRP ότι δύο άτομα που είναι ύποπτα για την οργάνωση παράνομων διαδικτυακών τυχερών παιχνιδιών για Τούρκους πελάτες «παρουσιάζουν σύνδεση» με τη Falyali, αλλά σημείωσαν ότι η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη).
Πώς να μετακινήσετε χρήματα γρήγορα
Ο παράνομος διαδικτυακός τζόγος έχει εκτοξευτεί τα τελευταία χρόνια, ιδίως μετά τους εγκλεισμούς λόγω COVID-19. Σήμερα εκτιμάται ότι αποφέρει εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως. Αλλά αυτές οι απροσδόκητες εισπράξεις συνοδεύονται από ένα πρόβλημα: Πώς να διακινήσετε τεράστια ποσά μετρητών, χωρίς να ενεργοποιήσετε τους συναγερμούς των τραπεζών και της αστυνομίας;
Σύμφωνα με την έκθεση του τουρκικού Υπουργείου Οικονομικών και το μετέπειτα κατηγορητήριο, η οργάνωση του Falyali άρχισε να στρατολογεί χιλιάδες ανθρώπους για να ανοίξουν λογαριασμούς σε τράπεζες, πιστωτικές κάρτες, λογαριασμούς κρυπτογράφησης και διαδικτυακούς επεξεργαστές πληρωμών. Αυτοί φέρονται να λειτουργούσαν ως αυτό που οι ειδικοί σε θέματα νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες αποκαλούν λογαριασμούς “μουλάρια». Η βασική ιδέα είναι να συγκεντρώνονται οι πληρωμές των παικτών σε διαφορετικούς λογαριασμούς και στη συνέχεια να γίνονται μεταφορές κεφαλαίων μέσω ενός μεγάλου αριθμού άσχετων λογαριασμών για να αποκρύπτονται τα ίχνη.
Τα «βαποράκια» ήταν συχνά φοιτητές, συνταξιούχοι, νοικοκυρές ή χαμηλόμισθοι εργαζόμενοι. Πολλοί στρατολογήθηκαν από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου με διαφημίσεις τους οδηγούσαν σε φόρμες που μπορούσαν να συμπληρώσουν. Στη συνέχεια λάμβαναν ένα τηλεφώνημα που τους έδινε οδηγίες για το πώς να ανοίξουν πολλαπλούς τραπεζικούς λογαριασμούς, σύμφωνα με ξεχωριστό κατηγορητήριο του 2018 που εξέδωσαν οι τουρκικές αρχές εναντίον του Οnal και άλλων για κατηγορίες νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. (Η εν λόγω δίκη έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει αργότερα φέτος).
Σε ορισμένες περιπτώσεις, σύμφωνα με το κατηγορητήριο, ένας άνδρας με μοτοσικλέτα εμφανιζόταν στη συνέχεια και εισέπραττε αυτοπροσώπως τα στοιχεία του λογαριασμού τους και τις χρεωστικές τους κάρτες. Σε αντάλλαγμα, τα “μουλάρια” κέρδιζαν περίπου 570 δολάρια το μήνα.
Ο Οnal περιέγραψε ένα σύστημα τύπου πυραμίδας, στο οποίο έμπιστα άτομα επέβλεπαν ομάδες κατόχων λογαριασμών, καθένας από τους οποίους έπαιρνε προμήθεια από τις ροές χρημάτων.
«Ας πούμε ότι μιλάω για την ομάδα μας στην Αγγλία… Ο Αχμέτ είναι ένα παιδί που δουλεύει μαζί μου… Ο Αχμέτ λέει σε έναν από τους φίλους του: ‘Δώσε μου τον αριθμό του λογαριασμού σου, θα έρθουν 500 λίρες’. [Αυτός] παίρνει το 10% των 500 λιρών – 50 λίρες, μου δίνει 450 λίρες σε μετρητά».
Για κάθε δέκα άτομα υπήρχε ένας «εγγυητής», υπεύθυνος για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης της ομάδας του, ο οποίος μοιράζεται το 10 τοις εκατό του με τους κατόχους των λογαριασμών.
Ο Ντάγκλας, ειδικός του ΟΗΕ για το οργανωμένο έγκλημα, δήλωσε ότι το σύστημα που περιέγραψε ο Οnal και οι Τούρκοι εισαγγελείς ήταν παρόμοιο με αυτά που είχε δει στην Ασία, όπου συχνά στρατολογούνταν οδηγοί ταξί για να διακινούν έσοδα από τα τυχερά παιχνίδια.
«Πρόκειται για ένα εξαιρετικά τεχνικό έγκλημα και υπάρχουν άνθρωποι, είτε σε διεφθαρμένες είτε σε δικαιοδοσίες με πολύ χαμηλή ικανότητα, ή και στα δύο, που ουσιαστικά δεν μπορούν ή σε ορισμένες περιπτώσεις δεν θέλουν να κάνουν τίποτα γι’ αυτό», είπε.
Τα ποσά που διακινούνται από τα “μουλάρια” θα μπορούσαν να αθροιστούν γρήγορα. Ένας υπάλληλος της Larsen, ο οποίος συνελήφθη στη βόρεια Κύπρο το 2020, φέρεται να απέσυρε από 376 τραπεζικούς λογαριασμούς ποσά που ισοδυναμούν με άνω των 3 εκατομμυρίων δολαρίων, χρησιμοποιώντας κάρτες ΑΤΜ σε μόλις δύο μήνες, σύμφωνα με δηλώσεις της αστυνομίας που μεταδόθηκαν από τα τοπικά μέσα ενημέρωσης. Το OCCRP δεν ήταν σε θέση να προσδιορίσει την τρέχουσα κατάσταση της υπόθεσης ή να επικοινωνήσει με το συγκεκριμένο άτομο για σχόλια.
Ωστόσο, το σύστημα δεν ήταν απαλλαγμένο από ρίσκα. Σε ένα τηλεφώνημα του 2017 που υπέκλεψαν οι Τούρκοι ανακριτές, ο ίδιος υπάλληλος της Larsen ακούγεται να λέει σε έναν άνδρα που ο Οnal αναγνώρισε ως έναν από τους «εγγυητές» της επιχείρησης ότι κάτοχος λογαριασμού είχε αποσύρει το ισοδύναμο τουλάχιστον 13.000 δολαρίων από τέσσερις τράπεζες.
Για μεγαλύτερες ποσότητες χρημάτων, είπε ο Οnal, ο οργανισμός αναζητούσε επιχειρηματικούς λογαριασμούς που κατείχαν εξέχουσες προσωπικότητες, στους οποίους προσφερόταν η ίδια προμήθεια 10%, όπως ίσχυε με τους εγγυητές.
«Αν ο τύπος είναι ένας καλός επιχειρηματίας, ένας πολύ διάσημος επιχειρηματίας, ας πούμε ότι θα καταθέσει 100.000 ευρώ», είπε. «Στη συνέχεια, του λέμε: ‘Αδελφέ, δώσε μου τον λογαριασμό ενός επιχειρηματία έξω. Έτσι ώστε η τράπεζα να μην ρωτάει πότε φτάνουν 100.000 ευρώ».
Η έκθεση του τουρκικού υπουργείου Οικονομικών ανέφερε ότι για τα χρήματα που συσσωρεύονταν σε λογαριασμούς βιτρίνας, γινόντουσαν στη συνέχεια πολλαπλές μεταφορές – μια διαδικασία που οι ειδικοί αποκαλούν «διαστρωμάτωση». Σε μια περίπτωση, πραγματοποιήθηκαν 10.105 μεταφορές μέσα σε 60 δευτερόλεπτα, οδηγώντας τους Τούρκους ανακριτές στο συμπέρασμα ότι η διαδικασία ήταν αυτοματοποιημένη. Τα χρήματα, είτε μετατράπηκαν σε κρυπτογραφικά περιουσιακά στοιχεία, είτε αποσύρθηκαν ως μετρητά στα ΑΤΜ, αναφέρεται στην έκθεση.
Ο Οnal δήλωσε ότι τα μετρητά που συλλέγονταν από τις επιχειρήσεις της οργάνωσης στην Ευρώπη και σε άλλες περιοχές, ενοποιούνταν στη συνέχεια σε περιφερειακούς κόμβους στην Ανατολική Ευρώπη και τον Καύκασο, όπου το δίκτυο μπορούσε να λειτουργεί πιο ελεύθερα.
‘Υπάρχει ζωή, υπάρχουν ποτά’
Το πολυτελές εμπορικό κέντρο Galleria Minsk βρίσκεται κοντά στις όχθες του ποταμού Svislach σε μια ζωντανή συνοικία της πρωτεύουσας της Λευκορωσίας. Με ιδιοκτήτη τον γιο ενός επιχειρηματία που συνδέεται με το Κρεμλίνο και με μέτοχο ένα πρώην μέλος του δημοτικού συμβουλίου του Μινσκ, το κτιριακό συγκρότημα είναι δημοφιλές τόσο για τους εύπορους πελάτες του όσο και για τα καταστήματά του.
Μέσα στο ξενοδοχείο DoubleTree by Hilton του εμπορικού κέντρου βρίσκεται το “H Casino”, το οποίο άνοιξε το 2021. Οι χρυσοποίκιλτες αίθουσές του, με τους κρεμμαστούς πολυελαίους και με διερχόμενες γυναίκες ντυμένες με περίτεχνα κοστούμια, προσελκύουν τακτικά Ρώσους και Τούρκους ποπ σταρ. Το καζίνο καταγράφει τον υψηλότερο οικονομικό κύκλο εργασιών από οποιοδήποτε άλλο στη χώρα, σύμφωνα με μια εμπορική βάση δεδομένων των λευκορωσικών εταιρειών.
Αυτό το καζίνο ήταν επίσης το μέρος, από όπου ο Οnal ανέφερε ότι επέβλεπε την είσπραξη των μετρητών από παράνομες στοιχηματικές επιχειρήσεις σε ευρωπαϊκές αγορές, όπως η Γερμανία, η Ολλανδία, η Τσεχική Δημοκρατία, η Αυστρία και η Πολωνία. Χρησίμευε επίσης ως βάση για μια οικονομική ομάδα της Larsen που χειριζόταν τις πληρωμές με πιστωτικές κάρτες.
Με το χαμηλό κόστος ζωής και τα υψηλά επίπεδα επίσημης διαφθοράς, η Λευκορωσία ήταν ένα αυτονόητο μέρος για να εγκατασταθεί τμήμα του προσωπικού της Larsen. Πολλοί από όσους προσλαμβάνονται είναι Τούρκοι φοιτητές που σπουδάζουν στα πανεπιστήμια της βόρειας Κύπρου, δήλωσε ο Οnal.
«Τα παιδιά το λατρεύουν», πρόσθεσε ο Οnal. «Υπάρχουν πολλά κορίτσια εκεί, υπάρχει ζωή, υπάρχουν ποτά».»
Το “H Casino” ανήκει εξ ολοκλήρου σε έναν Τούρκο επιχειρηματία, τον Mustafa Egemen Sener, ο οποίος, σύμφωνα με τον Οnal, είναι ο επιχειρηματικός εταίρος του Falyali στη Λευκορωσία. Ο Sener δεν απάντησε σε αιτήματα για σχόλια.
Οι δημοσιογράφοι εντόπισαν επίσης έναν άνδρα του οποίου τα προφίλ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αναφέρουν το Les Ambassadeurs του Falyali ως τον τόπο εργασίας του. Αυτός εργαζόταν επίσης ως διευθυντής του “H Casino”. Τα συνοριακά μητρώα δείχνουν ότι ο άνδρας ταξίδευε με τον Sener μεταξύ Λευκορωσίας και Ουκρανίας.
Ορισμένα από τα μετρητά που καταλήγουν στη Λευκορωσία τοποθετούνται στους λογαριασμούς του καζίνο ως έσοδα και μπορούν να μεταφερθούν στο Ντουμπάι, σύμφωνα με τον Οnal. Άλλα ποσά, είπε, μεταφέρονται απευθείας στο Διεθνές Αεροδρόμιο Λάρνακας στην Κυπριακή Δημοκρατία, από όπου τα μετρητά στη συνέχεια μεταφέρονται λαθραία στη βόρεια Κύπρο. (Τα αεροπλάνα μπορούν να προσγειωθούν στο βόρειο τμήμα της Κύπρου μόνο αν διεξάγουν πτήσεις από την Τουρκία).
Το δίκτυο διέθετε μια διαδικασία για να διασφαλίσει ότι τα μετρητά θα μπορούσαν να μεταφερθούν στο βορρά χωρίς προβλήματα. Πρώτον, ένας καλά δικτυωμένος συνεργάτης στο νότο κανόνιζε να βγουν τα χρήματα από το αεροδρόμιο με αντάλλαγμα ένα ποσοστό τριών έως πέντε τοις εκατό, είπε ο Οnal. Τα αδήλωτα χρήματα θα παρέκαμπταν τους ελέγχους του αεροδρομίου, με πληρωμή σε τελωνειακούς υπαλλήλους περίπου 5.000 ευρώ ανά 1 εκατομμύριο που θα διακινούνταν λαθραία.
Στη συνέχεια, ο συνεργάτης θα εξασφάλιζε την ασφάλεια των μετρητών κατά τη μεταφορά τους από το αεροδρόμιο μέσω του σημείου ελέγχου διέλευσης στην ελληνοκυπριακή πλευρά. Στην τουρκοκυπριακή πλευρά, ένας υψηλόβαθμος αξιωματούχος της αστυνομίας κανόνιζε την ασφαλή διέλευση, υποστήριξε ο Οnal. Τα μετρητά κατατέθηκαν αργότερα σε τοπικές τράπεζες στη βόρεια Κύπρο, οι οποίες δεν συμμορφώνονται με τους συνήθεις ελέγχους κατά του ξεπλύματος χρήματος, είπε.
‘Παιχνίδια της τύχης’
Μεταξύ των περισσότερων από τους 240 υπόπτων στους οποίους απαγγέλθηκαν κατηγορίες πέρυσι, οι Τούρκοι εισαγγελείς χαρακτήρισαν 35 άτομα ως «ηγέτες» της οργάνωσης. Μεταξύ αυτών ήταν η χήρα του Falyali, Οzge Taσker Falyali, καθώς και ο διευθυντής του καζίνο Les Ambassadeurs, Hakan Atıcı. Και οι δύο αντιμετωπίζουν ποινές κάθειρξης 50 και πλέον ετών σε περίπτωση καταδίκης.
Ο Atıcı έχει καταχωρήσει προσωπικά δεκάδες ιστότοπους τυχερών παιχνιδιών, με ονόματα όπως iranbets.com, bet4usa.com και maradonabet.com, σύμφωνα με τα αρχεία διαδικτυακών ονομάτων. Ο Atıcı δεν απάντησε σε αιτήματα για σχόλια.
Κατά την άποψη του Οnal, τόσο το περσινό κατηγορητήριο όσο και αυτό εναντίον του το 2018 εξυπηρετούσαν δύο σκοπούς για τις τουρκικές αρχές: να επιβεβαιώσουν ότι οι δωροδοκίες που κατέβαλε το δίκτυο ήταν ανάλογες με τα έσοδά του και να προειδοποιήσουν το δίκτυο ότι η κυβέρνηση θα μπορούσε να επιληφθεί ανά πάσα στιγμή.
«Αυτό γίνεται μόνο για να εκφοβίσει την Οzge», δήλωσε ο Οnal. «Με άλλα λόγια, για να πει: «Μην μας κλέβεις χρήματα, πλήρωσε σωστά την προμήθειά σου, ξέρουμε τι κερδίζεις»».
Ο Onal παρουσίασε ως πρόσθετη απόδειξη ότι το πρόσφατο τουρκικό κατηγορητήριο ήταν «γράμμα κενό», το γεγονός ότι λίγες ημέρες μετά την ανακοίνωση των κατηγοριών, η Οzge Tasker Falyali βρισκόταν στη βόρεια Κύπρο, γιορτάζοντας τα 41α γενέθλιά της. Αυτή την εβδομάδα, βρισκόταν δίπλα στον Τουρκοκύπριο ηγέτη σε μια κρατική κηδεία ενός επιφανούς επιχειρηματία που μεταδιδόταν από την τηλεόραση.
Η στοιχηματική επιχείρηση, είπε ο Οnal, διοικείται τώρα από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα – μια φυσική επιλογή, δεδομένης της ευκολίας ανοίγματος τραπεζικών λογαριασμών, της σύστασης εταιρειών και της απόκτησης βίζας εκεί, όλα με λίγες ερωτήσεις.
Οι δημοσιογράφοι δεν μπόρεσαν να επιβεβαιώσουν ανεξάρτητα αυτόν τον ισχυρισμό λόγω της δυσκολίας του ρεπορτάζ στα ΗΑΕ, αλλά η Ozge Tasker Falyali φαίνεται να έχει σημαντική παρουσία στο Ντουμπάι. Σύμφωνα με τα αρχεία ακινήτων που διέρρευσαν, κατέχει εκεί δώδεκα πολυτελή ακίνητα, τα οποία αγοράστηκαν έναντι συνολικού ποσού 62 εκατομμυρίων δολαρίων σε ένα μόνο έτος, το 2023.
Η BeteBet, εν τω μεταξύ, επικαιροποίησε την τελευταία έκδοση του domain της αυτή την εβδομάδα και ορισμένα πορτοφόλια που εντοπίστηκαν από Τούρκους οικονομικούς ανακριτές το 2022 έδειχναν δραστηριότητα μέχρι και τον περασμένο μήνα.
Όσον αφορά τον Falyali, όταν ήταν εν ζωή, οι υποψίες για την εμπλοκή του σε παράνομες δραστηριότητες φάνηκε να έχουν μικρή επίδραση στο κύρος του στη βόρεια Κύπρο.
Δεν συνελήφθη όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες απήγγειλαν κατηγορίες εναντίον του ίδιου και του αδελφού του Husnu για ξέπλυμα χρήματος το 2015, και δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι ο Falyali ή οι εταιρείες του τέθηκαν υπό έρευνα στη βόρεια Κύπρο. (Οι αμερικανικές αρχές απέσυραν το κατηγορητήριο μετά τη δολοφονία και αρνήθηκαν να σχολιάσουν την υπόθεση).
Μετά τη δολοφονία του, ανώτεροι Τουρκοκύπριοι αξιωματούχοι παρέστησαν στην κηδεία του και το φέρετρό του ήταν ντυμένο με τις ερυθρόλευκες σημαίες τόσο της βόρειας Κύπρου όσο και της Τουρκίας.
Δημοσιεύεται επίσης από τους συνεργάτες μας Follow the Money (The Netherlands) (Ολλανδικά),Belarusian Investigative Center (BIC) (Belarus) (Λευκορωσικα), Hetq (Armenia), Shteg.org (Albania) (Αλβανικά), Investigative Reporting Lab (IRL) (North Macedonia) (Σλαβομακεδονικά), Amphora Media (Malta), Times of Malta (Malta).