Το Δικαστήριο του Παρισιού ανοίγει την ακροαματική διαδικασία με ποινικές κατηγορίες για σοβαρή υπόθεση ξεπλύματος χρήματος εναντίον του Ρώσου επιχειρηματία Ντμίτρι Κλιούεφ, τον οποίο κατηγορούν ως επικεφαλής μιας τεράστιας υπόθεσης φορολογικής απάτης.
Η υπόθεση αφορά κεφάλαια ύψους 230 εκατομμυρίων δολαρίων που εκλάπησαν από το ρωσικό Υπουργείο Οικονομικών και διακινήθηκαν εκτός χώρας μέσω ενός δικτύου εικονικών εταιρειών.
Οι γαλλικές εισαγγελικές αρχές περιγράφουν τον Κλιούεφ ως «έναν από τους κύριους οργανωτές» και ισχυρίζονται ότι, μεταξύ του 2008 και του 2012, ξόδεψε τουλάχιστον 2,1 εκατομμύρια ευρώ από αυτά τα χρήματα στη Γαλλία.
Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, ο Κλιούεφ και τα συνδεόμενα με αυτόν πρόσωπα χρησιμοποίησαν δύο κυπριακούς τραπεζικούς λογαριασμούς για να εκτελέσουν αυτές τις πληρωμές. Αναφέρεται επίσης ότι οι ανακριτές ήταν σε επαφή με τις κυπριακές αρχές επιβολής του νόμου μεταξύ του 2015 και του 2019.
Ο Κλιούεφ έχει μακρά ιστορία στην Κύπρο, η οποία περιλαμβάνει έρευνες από την Μονάδα Καταπολέμησης Αδικημάτων Συγκάλυψης (ΜΟΚΑΣ) και την κυπριακή αστυνομία.
Το γαλλικό κατηγορητήριο παραπέμπει σε μια καταγγελία της αμερικανικής εισαγγελίας που περιγράφει πώς ο Κλιούεφ συναντήθηκε με φερόμενους συνωμότες, μεταξύ των οποίων και αρκετοί Ρώσοι αξιωματούχοι, στη Λάρνακα τον Απρίλιο του 2007 «για να δημιουργήσουν ένα κύκλωμα νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες». Τον επόμενο μήνα, ο Κλιούεφ αγόρασε ένα σπίτι στη Λεμεσό.
Το 2009, ο Κλιούεφ επένδυσε κρυφά στο Cap St George, το πολυτελές θέρετρο στην Πάφο, με κεφάλαια από εταιρείες που φαίνεται να είχαν λάβει έσοδα από τη φορολογική απάτη, όπως αποκάλυψαν το OCCRP και το iStories.
Το 2014, ο Κλιούεφ ζήτησε και έλαβε άδεια από το Υπουργείο Εσωτερικών να αγοράσει ένα άλλο ακίνητο στην Κύπρο, υπό τον όρο ότι θα το μεταβίβαζε αμέσως στον γιο του. Μέχρι τότε, η ΜΟΚΑΣ ερευνούσε ήδη τον Κλιούεφ και τα περιουσιακά του στοιχεία.
Σε γραπτή απάντησή της, η MOKAS ενημέρωσε το CIReN ότι η υπηρεσία διαβίβασε στην κυπριακή αστυνομία, από το 2014 έως το 2024, όλες τις σχετικές οικονομικές πληροφορίες και αναλύσεις για την ποινική έρευνα της υπόθεσης. Η κυπριακή σημείωσε επίσης ότι δεν έχει την αρμοδιότητα να διεξάγει ποινικές έρευνες. Η υπηρεσία επιβεβαίωσε ότι το Υπουργείο Εσωτερικών δεν διαβουλεύθηκε μαζί της σχετικά με την άδεια που χορηγήθηκε στον Κλιούεφ.
Η ΜΟΚΑΣ αστυνομία και το Υπουργείο Εσωτερικών δεν απάντησαν σε αίτημα για σχόλιο μέχρι τη στιγμή της δημοσίευσης.
Οκτώ ημέρες μετά την έγκριση του υπουργού Εσωτερικών, η κυβέρνηση των ΗΠΑ επέβαλε κυρώσεις στον Κλιούεφ για τον «σχεδιασμό» της εγκληματικής συνωμοσίας με σκοπό τη φορολογική απάτη και τον χαρακτήρισε ως πρόσωπο του «οργανωμένου εγκλήματος». Οι κυρώσεις που στοχεύουν σε παραβάτες των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και σε άτομα που εμπλέκονται στη διαφθορά πήραν το όνομά τους από τον Σεργκέι Μαγκνίτσκι, το δικηγόρο που πέθανε από σοβαρά τραύματα σε ρωσική φυλακή, αφού κατέθεσε εναντίον των διοργανωτών του σχήματος του Κλιούεφ.
Ένα έγγραφο που εξέτασε το CIReN αναφέρει ότι η κυπριακή αστυνομία έψαξε για τα ακίνητα του Κλιούεφ το 2018 και διαπίστωσε ότι όλες οι περιουσίες του είχαν μεταβιβαστεί, μεταξύ άλλων και στον γιο του. (Η έρευνα του OCCRP και του iStories για τη βίλα του στο Cap St George αποκάλυψε ότι φαίνεται να διατήρησε την ιδιοκτησία μέχρι το 2019, μεταβιβάζοντάς την σε εντολοδόχους ιδιοκτήτες.)
Η καταγγελία που οδήγησε στην έρευνα της γαλλικής εισαγγελίας υποβλήθηκε το 2014 από την Hermitage Capital Management Limited, η οποία συμμετέχει στην υπόθεση ως αστική ενάγουσα. Αυτό το επενδυτικό ταμείο και η εταιρεία διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων ήταν ένας από τους στόχους της φορολογικής απάτης που οργάνωσε ο Κλιούεφ.
«Είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι, παρόλο που η Κύπρος άνοιξε ποινική υπόθεση το 2014, δεν δίωξε τον Ντμίτρι Κλιούεφ με την ίδια σοβαρότητα όπως οι γαλλικές αρχές», δήλωσε ο ιδρυτής της Hermitage Capital, Μπιλ Μπράουντερ, στο CIReN. «Μεγάλο μέρος των αποδεικτικών στοιχείων που χρησιμοποιούνται τώρα στη γαλλική υπόθεση προήλθε από την Κύπρο. Ωστόσο, οι κυπριακές αρχές, παρά το γεγονός ότι είχαν πρόσβαση στα ίδια αποδεικτικά στοιχεία και παρά το ότι πολύ μεγαλύτερα ποσά είχαν ξεπλυθεί μέσω της Κύπρου, δεν τον δίωξαν ποινικά και φαίνεται ότι τον ανέκριναν μόνο».
Η αδράνεια αυτή επέτρεψε στον Κλιούεφ «να χρησιμοποιήσει την Κύπρο για να διοχετεύσει κεφάλαια μέσω του χρηματοπιστωτικού της συστήματος, να επενδύσει εκατομμύρια σε ακίνητα, όπως τεκμηριώθηκε αργότερα από δημοσιογράφους, και να επαναπατρίσει τα έσοδα από τις πωλήσεις αυτών των ακινήτων πίσω στη Ρωσία», δήλωσε ο Μπράουντερ.
Οι τραπεζικοί λογαριασμοί της FBME Bank που χρησιμοποιήθηκαν για τις αγορές στη Γαλλία ανήκαν σε δύο εταιρείες των Βρετανικών Παρθένων Νήσων, την Altem Invest Limited και τη Zibar Management Inc. Οι ξέφρενες αγορές περιελάμβαναν 668.517 ευρώ σε μια γκαλερί τέχνης και αντίκων στο Παρίσι, 696.015 ευρώ σε δύο γαλλικές μάρκες γυναικείας μόδας υψηλής ποιότητας και 96.814 ευρώ σε ένα πολυτελές κοσμηματοπωλείο στο αποκλειστικό χιονοδρομικό κέντρο του Κουρσεβέλ στις Γαλλικές Άλπεις, σύμφωνα με το κατηγορητήριο.
Περιλαμβάνει επίσης μια πληρωμή 127.182 ευρώ για ένα πακέτο εκδρομών στο Κουρσεβέλ το οποίο, σύμφωνα με τιμολόγια και τραπεζικά αρχεία που εξέτασε το CIReN, κάλυπτε τον Ρώσο γερουσιαστή Ντμίτρι Σαβέλιεφ και τους καλεσμένους του. (Το ερευνητικό μέσο ενημέρωσης iStories είχε αναφερθεί προηγουμένως ότι η εταιρεία του Σαβέλιεφ έλαβε σχεδόν 8 εκατομμύρια δολάρια από τη Zibar Management, την ίδια οντότητα που πλήρωσε για το ταξίδι σκι.)
Παρά το γεγονός ότι ως πραγματικοί δικαιούχοι των λογαριασμών αναφέρονται άλλα πρόσωπα, οι εισαγγελείς υποστηρίζουν ότι οι λογαριασμοί αυτοί τελούσαν υπό τον άμεσο έλεγχο του Κλιούεφ, όπως αποδεικνύεται από τις εισερχόμενες μεταφορές από τον προσωπικό του τραπεζικό λογαριασμό στην Ελβετία και τις πληρωμές για προσωπικά οικογενειακά έξοδα, συμπεριλαμβανομένων των διδάκτρων για το ελβετικό οικοτροφείο του γιου του.
Η FBME Bank τέθηκε υπό την εποπτεία της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου το 2014, μετά από κατηγορίες των ΗΠΑ για νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και διευκόλυνση παράνομων συναλλαγών. Η τράπεζα τέθηκε σε διαδικασία εκκαθάρισης το 2023.
Επίσης το 2023, η διεθνής ερευνητική συνεργασία «Cyprus Confidential» απέκτησε έγγραφα ύστερα από διαρροή από κυπριακούς παρόχους εταιρικών υπηρεσιών, μεταξύ των οποίων και η ConnectedSky, η οποία διαχειριζόταν πολλές από τις εταιρείες και τους λογαριασμούς του Κλιούεφ, τόσο στην Κύπρο όσο και σε offshore περιοχές. Τα αρχεία αυτά βοήθησαν στο συνταίριασμα άλλων αγορών του Κλιούεφ, συμπεριλαμβανομένων πολυτελών ακινήτων στην αποκλειστική περιοχή Palm Jumeirah του Ντουμπάι.
Ένα ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης που εκδόθηκε τον Μάρτιο του 2025 κατόπιν αιτήματος του Γάλλου εισαγγελέα οικονομικών εγκλημάτων αναφέρει ότι ο Κλιούεφ πιθανότατα διαμένει στη Ρωσία, «έχει πιθανές συνδέσεις με το οργανωμένο έγκλημα» και «σημαντική τοπική υποστήριξη». Το ένταλμα δεν κοινοποιήθηκε συγκεκριμένα στη Ρωσία, η οποία περιγράφεται ως μη συνεργάσιμο κράτος από το οποίο οι γαλλικές αρχές επιβολής του νόμου δεν έβλεπαν προοπτικές έκδοσης.
Ο Κλιούεφ, ο οποίος δικάζεται ερήμην, δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο. Εάν καταδικαστεί και συλληφθεί, αντιμετωπίζει ποινή φυλάκισης έως 10 ετών.