Η διοίκηση της αποσχισθείσας περιοχής έχει συντάξει νομοθεσία για τη μεταφορά διεθνών κεφαλαίων στις τοπικές τράπεζες, με ελάχιστες ερωτήσεις. Η προτεινόμενη νομοθεσία θα χρεώνει 3% φόρο στα εισαγόμενα κεφάλαια. Μόλις τα χρήματα κατατεθούν στις τοπικές τράπεζες στο βορρά, θα είναι δυνατή η εισαγωγή τους στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα μέσω ενδιάμεσων τραπεζών στην Τουρκία.
Η διοίκηση στη βόρεια Κύπρο προωθεί νομοθεσία που θα επιτρέψει τη μεταφορά κεφαλαίων από το εξωτερικό με ελάχιστη εποπτεία. Αυτή η εξέλιξη θα μπορούσε να μετατρέψει την αποσχισθείσα περιοχή σε κέντρο ξεπλύματος χρήματος, προειδοποιούν εμπειρογνώμονες.
Το σχέδιο νόμου τέθηκε σε συζήτηση στην τουρκοκυπριακή βουλή την Τρίτη από την εκτελεστική εξουσία που διοικεί τη βόρεια Κύπρου, μια περιοχή, η οποία αναγνωρίζεται ως κράτος μόνο από την Τουρκία.
Με την προτεινόμενη νομοθεσία θα επιβάλλεται φορολογία 3% στα εισαγόμενα κεφάλαια μέχρι το τέλος του 2025. Εκκρεμεί ακόμα η ψήφιση της από την τουρκοκυπριακή βουλή, αλλά ήδη προκάλεσε ανησυχίες.
«Μόλις καταβληθεί ο φόρος του 3% και τα χρήματα κατατεθούν στις τοπικές τράπεζες στο βορρά, θα είναι δυνατή η μεταφορά τους στο εξωτερικό μέσω ενδιάμεσων τραπεζών στην Τουρκία», υποστήριξε ο Τουρκοκύπριος οικονομολόγος Mertkan Hamit.
«Ως εκ τούτου, αυτά τα αμφίβολης προέλευσης χρήματα θα εισαχθούν στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα», ανέφερε o Hamit στο Κυπριακό Κέντρο Διερευνητικής Δημοσιογραφίας CIReN που είναι εταίρος του OCCRP.
Το νομοσχέδιο δημοσιεύθηκε στην επίσημη εφημερίδα της βόρειας Κύπρου στις 17 Μαρτίου και προβλέπει ότι ένα πρόσωπο ή μια εταιρεία μπορεί να ανοίξει λογαριασμό στην αποσχισθείσα περιοχή και να κάνει καταθέσεις σε οποιοδήποτε νόμισμα.
Τα κεφάλαια που εισάγονται σε μετρητά απαιτούν «έντυπο δήλωσης που πρέπει να ληφθεί από τις τελωνειακές αρχές», αναφέρεται στο σχέδιο νόμου. Ωστόσο, δεν αναφέρονται αντίστοιχες διατάξεις για περιπτώσεις που θα γίνονται ηλεκτρονικά εμβάσματα.
Ο Erhan Arikli, υπουργός Δημοσίων Έργων και Μεταφορών της περιοχής, δήλωσε στην τοπική εφημερίδα Yeniduzen ότι υπεύθυνες για τη διασφάλιση της νομιμότητας των κεφαλαίων τράπεζες θα είναι οι αρχές των χωρών από τις οποίες προέρχονται αυτά τα εμβάσματα.
Αυτό δεν καθησυχάζει τον Devrim Barcin από το αντιπολιτευόμενο Ρεπουμπλικανικό Τουρκικό Κόμμα.
«Έχουν ετοιμάσει έναν νόμο για την εισαγωγή μαύρου χρήματος στη χώρα», δήλωσε σε συνέντευξή του στο CIReN. «Όταν διάβασα το προσχέδιο, σκέφτηκα: «Πώς μπορεί μια κυβέρνηση να είναι τόσο απροκάλυπτη;» Ετοίμασε έναν νόμο έτσι ώστε κάποια φυσικά ή νομικά πρόσωπα να μπορούν να νομιμοποιήσουν τα χρήματα που δεν μπορούν να δηλώσουν την πηγή τους».
Το υπουργείο Οικονομικών της τουρκοκυπριακής διοίκησης δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό. Ο Ozdemir Berova, υπουργός Οικονομικών της αποσχισθείσας περιοχής, δήλωσε στο κοινοβούλιο την Τρίτη ότι η νομοθεσία «δεν θα παραβιάζει το νόμο για την πρόληψη της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες».
Εάν η προτεινόμενη νομοθεσία ψηφιστεί, δεν θα είναι η πρώτη φορά που η βόρεια Κύπρος θα δώσει την ευκαιρία σε αμφίβολα κεφάλαια να εισέλθουν στην περιοχή για καθορισμένο χρονικό διάστημα. Ένα νομοθετικό διάταγμα του 2021 δημιούργησε ένα παράθυρο 20 ημερών, επιτρέποντας την ενσωμάτωση μη καταγεγραμμένων χρημάτων στην οικονομία με επιβολή μέγιστου φόρου 2,5%.
Ένα πρόσωπο που φέρεται να εκμεταλλεύτηκε το εν λόγω διάταγμα ήταν ο Halil Falyali, ένας Τουρκοκύπριος επιχειρηματίας, ο οποίος αποτέλεσε αντικείμενο έρευνας του OCCRP σχετικά με ισχυρισμούς ότι διηύθυνε μια παράνομη αυτοκρατορία διαδικτυακών στοιχημάτων. Ο Falyali πυροβολήθηκε θανάσιμα το 2022, αλλά εισήγαγε δεκάδες εκατομμύρια σε μετρητά και κρυπτονομίσματα το προηγούμενο έτος, σύμφωνα με δημοσίευμα της διαδικτυακής τουρκικής εφημερίδας T24.
Συνολικά, περισσότερα από 100 εκατομμύρια δολάρια εισήλθαν στην οικονομία της βόρειας Κύπρου κατά τη διάρκεια της 20ήμερης περιόδου του 2021, προσφέροντας στη διοίκηση περίπου 2,6 εκατομμύρια δολάρια σε φορολογικά έσοδα.
Στο τωρινό νομοσχέδιο αναφέρεται ότι στόχος του είναι «να διασφαλίσει την οικονομική αναζωογόνηση και να αυξήσει τη ρευστότητα και τα φορολογικά έσοδα ενθαρρύνοντας την προσθήκη κεφαλαίων από καταπιστεύματα» στη βόρεια Κύπρο.