Οι αρχές επικαλέστηκαν νομικούς περιορισμούς και πρακτικές του μητρώου εταιρειών κατά την ακρόασή τους σε επιτροπή της Βουλή. Η εμπλοκή του Αμπράμοβιτς δεν ερευνήθηκε ποτέ, αλλά αξιωματούχοι παραδέχθηκαν ότι το όνομά του εμφανιζόταν σε έγγραφα ήδη από το 2012.
Σωρεία από ερωτήματα έθεσαν βουλευτές στις αρμόδιες αρχές σχετικά με την αποτυχία τους να εισπράξουν 14 εκατομμύρια ευρώ σε απλήρωτο ΦΠΑ από την εταιρεία Blue Ocean, η οποία είχε ως τελικό δικαιούχο τον Ρώσο δισεκατομμυριούχο Ρομάν Αμπράμοβιτς, που τελεί υπό ευρωπαϊκές κυρώσεις.
Ο Έφορος Φορολογίας και η Έφορος Εταιρειών δήλωσαν την Πέμπτη ενώπιον της Επιτροπής Ελέγχου της Βουλής ότι νομικά και διαδικαστικά ζητήματα τούς εμπόδισαν να ενεργήσουν πριν η εγγεγραμμένη στην Κύπρο εταιρεία διαγραφεί από το Μητρώο Εταιρειών τον Ιούλιο του 2024.
Η εταιρεία αμφισβήτησε για περισσότερο από μία δεκαετία στα δικαστήρια την επιβολή ΦΠΑ που σχετιζόταν με ένα σύστημα ναύλωσης πολυτελών θαλαμηγών, το οποίο φέρεται να είχε σχεδιαστεί με σκοπό τη φοροαποφυγή — μια τακτική που αποκαλύφθηκε για πρώτη φορά σε κοινή έρευνα που δημοσιεύτηκε τον Ιανουάριο από το OCCRP, το Bureau of Investigative Journalism, το BBC, και το CIReN, εταίρος στην Κύπρο του OCCRP.
Τον Μάρτιο, το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι η Blue Ocean ήταν υπεύθυνη για την πλήρη καταβολή του ποσού, αλλά μέχρι τότε η εταιρεία δεν διέθετε διευθυντές ούτε νομικούς εκπροσώπους, είχε διαλυθεί και το χρέος δεν εισπράχθηκε ποτέ.
«Ο νόμος είναι κάθαρος, μπορεί ούτε εμένα να μου αρέσει, αλλά δεν μπορούσαμε να λάβουμε μέτρα αναγκαστικής είσπραξης προτού ολοκληρωθούν οι δικαστικές διαδικασίες», δήλωσε ο Έφορος Φορολογίας Σωτήρης Μαρκίδης ενώπιον της Βουλής.
«Εκ των πραγμάτων, ελλείψει νομικού προσώπου και ενεργών εκπροσώπων, δεν καθίσταται εφικτή η ανάκτηση της εν λόγω οφειλής, ούτε μέσω διαδικασίας αναβίωσης της εταιρείας», πρόσθεσε.
Βουλευτές από όλο το πολιτικό φάσμα εξέφρασαν την αγανάκτησή τους για τις εξηγήσεις που δόθηκαν. Κάποιοι αναρωτήθηκαν κατά πόσο η κυβέρνηση διερεύνησε επαρκώς τον ρόλο του Ρομάν Αμπράμοβιτς, ο οποίος τελεί υπό κυρώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το 2023.
Η βουλευτής της αντιπολίτευσης Αλεξάνδρα Ατταλίδου, η οποία έφερε το θέμα ενώπιον της Βουλής, συντάχθηκε με άλλους βουλευτές ζητώντας διευκρινίσεις για το αν οι επιχειρηματικές δραστηριότητες του Ρώσου δισεκατομμυριούχου στην Κύπρο είχαν ποτέ ερευνηθεί επίσημα.
Ο Έφορος Φορολογίας, Σωτήρης Μαρκίδης, δήλωσε στους βουλευτές ότι το όνομα του Αμπράμοβιτς εμφανίζεται στον φάκελο της υπόθεσης της εταιρείας, βάσει εγγράφων που στάλθηκαν στην υπηρεσία του από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Υπουργείο Εξωτερικών το 2012, όταν ξεκίνησε η διερεύνηση του ΦΠΑ. Ωστόσο, δεν αναφερόταν ως ιδιοκτήτης της εταιρείας.
Αξιωματούχοι της Μονάδας Καταπολέμησης Αδικημάτων Συγκάλυψης (ΜΟΚΑΣ) και του Εφόρου Εταιρειών δήλωσαν, κατά τη συνεδρία της Επιτροπής Ελέγχου την Πέμπτη, ότι η σύνδεση του Αμπράμοβιτς με την Blue Ocean δεν ερευνήθηκε ποτέ επίσημα.
Η Έφορος Εταιρειών Ειρήνη Μυλωνά επιβεβαίωσε ότι μία από τις εταιρείες καταπιστεύματος που αναφέρονται στην έρευνα του OCCRP — η Neptune Trust — δεν είχε καταχωρημένο φυσικό πρόσωπο ως διευθυντή, όπως απαιτεί η νομοθεσία.
Πρόσθεσε ότι η Blue Ocean δεν διέθετε διευθυντή από τον Μάρτιο του 2022 και γραμματέα από τον Ιούλιο του 2023. Ως εκ τούτου, η εταιρεία διαγράφηκε από το μητρώο τον Ιούλιο του 2024. Επιβεβαίωσε ότι το Τμήμα Φορολογίας είχε αρχικά υποβάλει ένσταση για τη διαγραφή, αλλά στη συνέχεια την απέσυρε, γεγονός που ενεργοποίησε τη διαγραφή.
Ο πρόεδρος της Επιτροπής, Ζαχαρίας Κουλίας, κάλεσε τις αρμόδιες αρχές να υποβάλουν γραπτές διευκρινίσεις σχετικά με το αν ο Ρομάν Αμπράμοβιτς είχε οποιονδήποτε ρόλο στις δραστηριότητες της εταιρείας.
Ο Έφορος Φορολογίας, Σωτήρης Μαρκίδης, ζήτησε άμεση νομοθετική μεταρρύθμιση, τονίζοντας ότι η υπόθεση αποκάλυψε σοβαρά κενά στην εταιρική νομοθεσία.
«Ένας από τους διευθυντές της Blue Ocean ήταν καταχωρημένος σε 540 άλλες εταιρείες. Ένας άλλος συνδεόταν με σχεδόν 300», ανέφερε χαρακτηριστικά. «Χρειαζόμαστε αλλαγές για να σταματήσει το φαινόμενο των εταιρειών που κρύβονται πίσω από νομικά κενά και ανώνυμες δομές.»
Εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας ανέφερε ότι οι καθυστερήσεις στη 12ετή δικαστική διαδικασία οφείλονταν εν μέρει στη μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος. Όταν η μεταρρύθμιση ολοκληρώθηκε, το Ανώτατο Δικαστήριο έκλεισε την υπόθεση μέσα σε μόλις οκτώ μήνες — όταν όμως οι διευθυντές της Blue Ocean είχε ουσιαστικά εξαφανιστεί από το μητρώο.