To Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού εξέδωσε διάταγμα αυτή την εβδομάδα για την επαναφορά στο Μητρώο Εταιρειών μιας ανενεργής εταιρείας, συμφερόντων του Ρώσου δισεκατομμυριούχου Ρομάν Αμπράμοβιτς (υπό κυρώσεις), ώστε να καταστεί δυνατή η είσπραξη των 14 εκατομμυρίων ευρώ σε απλήρωτο ΦΠΑ, τα οποία δεν καταβλήθηκαν προτού διαλυθεί η εταιρεία.
Πρόκειται για την εταιρεία BOYM – Blue Ocean Yacht Management Limited, η οποία λειτουργούσε για περισσότερα από είκοσι χρόνια και διαγράφηκε τον Ιούλιο του 2024. Η εταιρεία αυτή ανήκε τελικά σε κυπριακό trust προς όφελος του Αμπράμοβιτς. Για πάνω από μία δεκαετία, πριν διαλυθεί, η Blue Ocean προσέβαλε ενώπιον των κυπριακών δικαστηρίων απόφαση του Τμήματος Φορολογίας το 2012 που της επέβαλε την υποχρέωση καταβολής του εν λόγω ποσού.
Οι λεπτομέρειες της υπόθεσης ήταν άγνωστες στο κοινό, μέχρι τη δημοσίευση έρευνας του OCCRP με τη συμβολή του CIReN στις αρχές του 2025, η οποία αποκάλυψε ότι η Blue Ocean είχε στήσει εικονικό σύστημα ναύλωσης πολυτελών θαλαμηγών μεταξύ 2005 και 2010, με προφανή στόχο τη φοροαποφυγή.
Η εταιρεία είχε ιδρυθεί το 2002 για να διαχειρίζεται αρκετές από τις θαλαμηγούς του Αμπράμοβιτς, οι οποίες περνούσαν μέρος του χρόνου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Εκεί, ο ΦΠΑ επιβαλλόταν σε καύσιμα, προσωπικό, λιμενικά τέλη και άλλα έξοδα.
Αυτές οι δαπάνες μπορούσαν να απαλλάσσονται από ΦΠΑ μόνο αν το σκάφος χρησιμοποιούνταν για εμπορικούς σκοπούς. Για να το επιτύχουν αυτό, συνεργάτες του Αμπράμοβιτς σχεδίασαν ένα περίπλοκο σχήμα, με το οποίο οι θαλαμηγοί φαινόταν ότι ναυλώνονταν από ανεξάρτητους πελάτες για τουριστικά ταξίδια. Στην πραγματικότητα, όμως, οι εταιρείες που “ναύλωναν” τα σκάφη ανήκαν επίσης σε offshore trust του Αμπράμοβιτς, σύμφωνα με τα ευρήματα του OCCRP.
Το δικαστικό διάταγμα της Δευτέρας, το οποίο εξασφάλισε το CIReN, εταίρος στην Κύπρο του OCCRP, εκδόθηκε από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού, ύστερα από αίτημα του Εφόρου Φορολογίας, Σωτήρη Μαρκίδη, για επανεγγραφή και αποκατάσταση της εταιρείας. Το δικαστήριο διέταξε ότι «η εταιρεία και όλα τα συνδεδεμένα πρόσωπα επανέρχονται στην ίδια νομική θέση, ωσάν να μην είχε ποτέ διαγραφεί».
Ο Μαρκίδης είχε δηλώσει στην Επιτροπή Ελέγχου της Βουλής τον προηγούμενο μήνα, ότι η είσπραξη του χρέους δεν ήταν δυνατή, λόγω της διάλυσης της εταιρείας και της απουσίας νομικής εκπροσώπησης. Ωστόσο, όπως είπε, οι βουλευτές του ζήτησαν να επανεξετάσει το ενδεχόμενο είσπραξης, γεγονός που τον οδήγησε να προσφύγει στο δικαστήριο.
Σε δήλωσή του στο CIReN αυτή την εβδομάδα, ο Μαρκίδης ανέφερε ότι εξετάζεται η άσκηση ποινικής δίωξης σύμφωνα με τον Περί Φόρου Προστιθέμενης Αξίας Νόμο του 2000 (Ν. 95(Ι)/2000) εναντίον πρώην διευθυντών της Blue Ocean για την περίοδο 2005–2012. Δεν κατονόμασε συγκεκριμένα πρόσωπα, αλλά δήλωσε: «Θα μπορούμε να προχωρήσουμε μόλις ολοκληρωθεί η επανεγγραφή της εταιρείας.»
Σύμφωνα με τα μητρώα εταιρειών, η Blue Ocean παρέμενε διαγραμμένη κατά τη στιγμή της δημοσίευσης.
Οι βουλευτές είχαν επικρίνει έντονα τις φορολογικές αρχές στη συνεδρίαση του Μαΐου, επειδή δεν προχώρησαν σε είσπραξη των 14 εκατομμυρίων ευρώ, μετά από 12 χρόνια δικαστικής διαμάχης.
Το Διοικητικό Δικαστήριο της Κύπρου είχε απορρίψει το 2018 την ένσταση της Blue Ocean κατά της φορολογικής επιβάρυνσης του 2012, κρίνοντας ότι η απαίτηση απαλλαγής από ΦΠΑ ήταν «αβάσιμη». Η εταιρεία προσέφυγε στο Ανώτατο Δικαστήριο, το οποίο απέρριψε την έφεση τον Μάρτιο του 2024, όταν η δικηγόρος της δήλωσε ότι «δεν είχε πλέον επαφή με την εταιρεία» και ζήτησε την απόσυρση της υπόθεσης. Η εταιρεία διαγράφηκε τέσσερις μήνες αργότερα.
Δικηγόροι του Αμπράμοβιτς έχουν αρνηθεί στο παρελθόν οποιονδήποτε ισχυρισμό ότι ο πελάτης τους είχε ή όφειλε να έχει γνώση ή ευθύνη για οποιαδήποτε παραπλάνηση δημόσιας αρχής με σκοπό την αποφυγή πληρωμής νόμιμων φόρων ή για οποιονδήποτε άλλο λόγο.