Kıbrıs Cumhuriyeti’ndeki bir mahkeme, bu hafta, yaptırımlara tabi Rus milyarder Roman Abramovich’in offshore vakfına ait kapatılmış bir şirketin, 14 milyon euroluk KDV borcunu ödeyebilmesi için yeniden faaliyete geçirilmesini emretti.
Blue Ocean Yacht Management Limited geçtiğimiz Temmuz ayında feshedilmişti. Abramovich’e fayda sağlayan Kıbrıs’taki bir tröste ait şirket, feshedilmeden önce yirmi yıldan fazla bir süre faaliyet göstermişti. Kıbrıs Cumhuriyeti vergi otoriteleri, 2012 yılında Blue Ocean’a milyonlarca euroluk bir vergi faturası kesmişti. Şirket kapatılmadan önce, on yıldan fazla bir süre boyunca bu faturaya karşı mahkemelerde mücadele verdi.
KDV borcunun ayrıntıları gizli tutulmuştu. Ancak bu yılın başlarında OCCRP tarafından yayınlanan bir araştırmada, Blue Ocean’ın 2005 ile 2010 yılları arasında vergi kaçırmak için sahte bir süper yat kiralama işi kurduğu ortaya çıkarıldı.
Şirket, 2002 yılında Abramovich’in birkaç süper yatını yönetmek için kurulmuştu. Yatlar yılın belli bir kısmını yakıt, personel, liman ücretleri ve diğer masraflar üzerinden KDV alan Avrupa Birliği’nde geçiriyordu.
Ticari amaçlarla kullanılan yatlar için bu maliyetler AB vergisinden muaftı. Muafiyetten faydalanabilmek için, Abramovich’in çalışanları, süper yatların, bir veya iki haftalığına bağımsız müşterilere kiralanmış gibi gösterildiği karmaşık bir düzen kurdular. OCCRP’nin yayınladığı araştırmaya göre, aslında, söz konusu lüks yatları kiralayan şirketler, Abramovich’in offshore tröstüne aitti.
Limasol Kaza Mahkemesi’nin Pazartesi günü verdiği ve OCCRP’nin Kıbrıs’taki medya partneri CIReN tarafından elde edilen karar, Kıbrıs Cumhuriyeti vergi dairesi müdürü Sotiris Markides’in Blue Ocean’ın canlandırılması ile ilgili başvurusu üzerine geldi. Kararda “şirketin canlandırılması ve tüm ilişkili kişilerin, şirket hiç kapatılmamış gibi önceki pozisyonlarına geri getirilmesi” emredildi.
Markides geçtiğimiz ayki bir meclis denetim komitesi toplantısında, Kıbrıs Cumhuriyeti milletvekillerine, şirketin feshedilmiş olması ve herhangi bir yasal temsilciye sahip olmaması nedeniyle vergi borcunun tahsil edilmesinin imkansız olduğunu söylemişti. Ancak milletvekilleri, vergi yetkililerinden Blue Ocean’un borcunun tahsilini talep edince, Markides bu ay başlarında mahkemeye başvurmuştu.
Markides, bu hafta CIReN’e verdiği mülakatta, şirketin 2005-2012 yılları arasında görev yapmış eski yöneticilerinden birkaçına karşı Kıbrıs Katma Değer Vergisi Yasası (2000) kapsamında cezai işlem başlatmayı düşündüklerini söyledi. Markides söz konusu yöneticilerin isimlerini vermedi ancak “şirket yeniden tescil edildikten kısa bir süre sonra harekete geçebileceğiz,” dedi.
Şirket kayıtları, Blue Ocean şirketinin, bu haberin yayınlandığı tarihte hala feshedilmiş durumda olduğunu gösteriyor.
Milletvekilleri, geçen ayki meclis toplantısında vergi dairesi yetkililerini, 12 yıllık bir hukuk mücadelesinin ardından 14 milyon euroluk vergiyi hala tahsil edemedikleri için eleştirmişti.
2018’de Kıbrıs Cumhuriyeti İdare Mahkemesi, Blue Ocean’ın 2012 yılında çıkarılan KDV borcuna itirazını reddederek şirketin söz konusu vergiyi ödemesi gerekmediği iddiasının “temelsiz” olduğuna karar vermişti. Blue Ocean, bu kararı ülkenin Yüksek Mahkemesi’ne götürmüş, ancak şirketin avukatının Blue Ocean ile “iletişimini kaybettiğini” söylemesi ve davayı geri çekmek için izin istemesinin ardından başvuru Mart 2024’te reddedilmişti. Şirket dört ay sonra feshedildi.
Abramovich’in avukatları daha önce “[Abramovich’in] yasal olarak ödenmesi gereken vergilerin ödenmesinden kaçınmak, veya herhangi başka bir amaç için, herhangi bir hükümet yetkilisini aldatma iddialarından kişisel olarak bilgi sahibi, sorumlu ve/veya mükellef olduğu iddialarını” reddettiklerini söylemişti.