Kasım ayı başlarında, Kıbrıs, Türkiye ve Yunanistan’daki bazı medya kuruluşları, Birleşik Krallık’ın Kıbrıslı Türklere yönelik politikasında değişiklik yaptığı ve internet üzerindeki resmi vize başvuru sayfasına “Kıbrıs” ifadesine ek olarak “Kıbrıs’ın kuzey kesimi” ifadesini eklediğini iddia etti.
Bazı medya kuruluşları, bunun kuzeydeki ayrılıkçı devletin “sessizce” veya “dolaylı” bir şekilde tanınması anlamına gelip gelmediğini sorguladı.
CIReN, bu iddiayı vize sayfasında gerçekte neyin değiştiği temelinde inceledi, bir doğruluk kontrolü yaptı ve kararını açıkladı. Doğruluk kontrolümüz burada.
Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Christodoulides, işveren ve işçi sendikaları arasında bir süre önce yapılan Hayat Pahalılığı Ödeneği anlaşmasını kamuoyuna, bir reform, ulusal gelirin daha adil bir şekilde dağıtılması, ve orta ve düşük gelirli sınıfların güçlendirilmesi olarak sundu.
CIReN bu iddiayı, anlaşmanın kimlere nasıl fayda sağlayacağını ve kaç kişinin dışlanmaya devam edeceğini anlamak için anlaşmanın içeriğini esas aldı ve inceledi. Doğruluk kontrolümüz burada.
Ukrayna savaşının başlamasından bu yana, Batı’nın uyguladığı yaptırımların hem Rusya hem de Avrupa Birliği ekonomileri üzerindeki etkisi konusunda bir tartışma süregeliyor. Bu tartışmanın son örneği, Yunanistan Sağlık Bakanı Adonis Georgiades ile Avrupa Parlamentosu’nun Kıbrıslı Milletvekili Fidias Panayiotou arasında gerçekleşen bir podcast sohbetiydi.
Sohbet sırasında Panayiotou, Batı’nın Rusya’ya uyguladığı yaptırımların Rusya’yı değil AB’yi etkilediğini iddia etti.
Kıbrıs Araştırmacı Habercilik Ağı (CIReN), bu iddiayı inceleyerek, doğruluğunu değerlendirmek için tarihsel ve güncel ekonomik verileri, sektör düzeyindeki etkileri ve daha geniş makroekonomik bağlamı analiz etti. Doğruluk kontrolümüz burada.
İddianın Kıbrıs Türk medyasında geniş yer bulmasına rağmen, Birleşik Krallık ile kuzey Kıbrıs arasında herhangi bir doğrudan uçuş başlatılmadı. CIReN, iddianın kaynağını araştırarak gerçekte neyin söylendiğini ve neyin söylenmediğini inceledi.
Kıbrıs Araştırmacı Habercilik Ağı (CIReN), Birleşik Krallık ile kuzey Kıbrıs arasında doğrudan uçuş iddiasını inceledi, iddianın kaynağına ulaşmak için yayınlanan haberleri resmi açıklamalarla karşılaştırdı, bir doğruluk kontrolü gerçekleştirdi, ve kararını açıkladı. Doğruluk kontrolümüz burada.
Bir yıllık hazırlık süreci, devlet kampanyası ve mecliste oy birliğiyle alınan karara rağmen, sadece iki kadın gönüllü askerlik hizmetine başvurdu. CIReN, Cumhurbaşkanı’nın iddiasının, gerçek sonuçlarla karşılaştırıldığında temelsiz olduğunu tespit etti.
Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Nicos Christodoulides, bu yeni siyaseti bir yıl önce duyurmuş ve Nisan 2025’te bunun “eşitlik ilkesinin pekiştirilmesi ve Kıbrıs Cumhuriyeti’nin savunma yapısının güçlendirilmesi yolunda önemli bir adım” olacağını söylemişti.
Kıbrıs Araştırmacı Habercilik Ağı (CIReN), Cumhurbaşkanı’nın iddiasını amaç ve elde edilen sonuçlar açısından inceledi, bir doğruluk kontrolü yaptı ve kararını açıkladı. Doğruluk kontrolümüz burada.
Avrupa Parlamentosu (AP) Kıbrıslı üyesi Fidias Panayiotou, Avrupa Birliği (AB) Dışişleri Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas’ın II. Dünya Savaşı hakkında “tarihe hakaret” içeren yorumlarda bulunduğunu iddia etti.
Kıbrıs Araştırmacı Habercilik Ağı (CIReN), Kallas’ın yorumlarını, AP Üyesi Panayiotou’nun iddialarını, ve bu iddiaları sunduğu çerçeveyi inceledi, bir doğruluk kontrolü gerçekleştirdi ve kararını açıkladı. Doğruluk kontrolümüz burada.
Geçtiğimiz hafta, Türkiye’nin ana muhalefet lideri Özgür Özel, önümüzdeki günlerde Kıbrıs’ın kuzeyinde yapılacak olan cumhurbaşkanlığı seçimlerine Türkiye’nin müdahale ettiğini iddia etti.
Kıbrıs Araştırmacı Habercilik Ağı (CIReN), şu anki Kıbrıslı Türk lider Ersin Tatar lehine yapılan müdahale iddialarını inceledi, doğruluk kontrolü yaptı ve kararını açıkladı. Doğruluk kontrolümüz burada.
Kıbrıs Araştırmacı Habercilik Ağı (CIReN), Baf Belediye Başkanı Phedonas Phedonos’un, Kıbrıs adası nüfusunun şu anda %60 Hristiyan ve %40 Müslümanlardan oluştuğu ve 2037 yılında bu oranın %49 Hristiyan ve %51 Müslüman olacağı yönündeki son iddialarını inceledi.
CIReN, mevcut en son nüfus sayımı verileri ve nüfus projeksiyonlarını kullanmanın yanı sıra, bu rakamlara dayanarak kendi hesaplamalarını da yaparak bir doğruluk kontrolü gerçekleştirdi ve kararını açıkladı. Doğruluk kontrolümüz burada.
Kıbrıslı Türk lider Ersin Tatar, kısa bir süre önce Kıbrıs’ın kuzeyinin 100’den fazla ülkeyle ticaret yaptığını iddia etti. Bu açıklamayı, kuzey Kıbrıs’ın ne kadar ilerlediğini ortaya koymak amacıyla yaptı.
Kıbrıs Araştırmacı Habercilik Ağı (CIReN), Tatar’ın iddiası ile ilgili bir doğruluk kontrolü gerçekleştirdi ve kararını açıkladı. Doğruluk kontrolümüz burada.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), 3 Temmuz’da, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin, DISY’den bir siyasetçiyi (A.T.) tecavüzle suçlayan bir kadının (N.T.) haklarını ihlal ettiğine hüküm verdi.
Mahkeme, özellikle, Kıbrıs Cumhuriyeti makamlarının etkili bir soruşturma ve kovuşturma yürütmediğini, ve rızanın olup olmadığı konusunu değerlendirmek gibi bazı temel görevlerini yerine getirmediğini belirtti. Mahkeme ayrıca, N.T.’nin suçluluk duygusu uyandıran, ahlakçı ve cinsiyetçi klişeler nedeniyle ikincil mağduriyetle karşı karşıya kaldığını tespit etti. Tecavüz davası, Kıbrıs’ta Başsavcı Yardımcısı Savvas Angelides tarafından ele alınmıştı.
Kıbrıslı Rum yetkililerin davayı ele alış biçiminin kamuoyunda yarattığı tepkinin ardından Angelides, 8 Temmuz’da bir basın toplantısı düzenleyerek AİHM kararını değerlendirdi.
Kıbrıs Araştırmacı Habercilik Ağı (CIReN), Angelides’in AİHM kararıyla ilgili açıklamasında dile getirdiği bir iddianın doğruluk kontrolünü yaptı ve kararını açıkladı. Doğruluk kontrolümüz burada.
23-25 Temmuz tarihlerinde Limasol’un dağlık bölgelerinde meydana gelen büyük yangının ardından, doğal afet durumlarında sivil savunmadan sorumlu yetkililer, yangına nasıl müdahale ettiklerine dair bir dizi rapor yayınladı. Ortaya çıkan eksiklikler arasında, AB mevzuatınca gerekli olan 112 üzerinden erken uyarı ve konum belirleme sisteminin bulunmaması da vardı.
CIReN, Cumhurbaşkanı Nicos Christodoulides’in doğal afet durumlarında sivil savunma ile ilgili yaptığı açıklamaları ve 112 acil durum numarası aracılığıyla yapılan müdahaleleri iyileştirme taahhütleri ışığında konuyu inceledi, bir doğruluk kontrolü yaptı ve sonucu burada açıklıyor. Doğruluk kontrolümüz burada.
Doğruluk Kontrolü: Kıbrıslı Türk liderin, Taşınmaz Mal Komisyonu ile ilgili son AİHM kararına ilişkin iddiası yanıltıcıdır
Kıbrıslı Türk lider Ersin Tatar, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Haziran ayında verdiği bir kararın, “Taşınmaz Mal Komisyonu’nun (TMK), Kıbrıslı Rumların Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde (KKTC) terk etmiş oldukları taşınmaz mallara yönelik iddiaları bakımından tüketilmesi gereken etkin bir iç hukuk yolu olduğunu bir kez daha teyit” ettiğini belirtti.
“Karara konu başvuru bakımından TMK önündeki süreçte bir kısmı başvurandan kaynaklı bazı gecikmeler yaşandığını da kayda geçiren AİHM, KKTC makamlarının TMK’daki süreçlere zamanlı katılımında ve geç yargılamaya ilişkin çare üretilmesinde de fayda gördüğünü belirterek, bu başvuru bakımından Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine Ek 1. Protokolün 1. maddesinin usul bakımından ihlal edildiğine hükmetmiştir.”
“AİHM’in bu kararı, mülkiyet rejimimizi ve bunun ayrılmaz parçası olan TMK’yı yok sayarak, vatandaşlarımız aleyhinde saldırgan siyaset güden Rum tarafına bir cevap niteliğindedir.”
“TMK vardır ve etkinliğini istikrarlı bir şekilde sürdürmektedir.”
Kıbrıs Araştırmacı Habercilik Ağı (CIReN), Tatar’ın alıntılanmış ifadelerini inceliyor, doğruluklarını kontrol ediyor ve kararını açıklıyor. Doğruluk kontrolümüz burada.
Doğruluk Kontrolü: AP Milletvekili Latinopoulou’nun Kıbrıs’a Gönderilen Yangın Yardımı Konusundaki İddiaları Yanıltıcı ve Yanlış
Temmuz ayı sonlarında Limasol’un dağlık bölgelerini kasıp kavuran yıkıcı orman yangınlarının ardından, Yunan Avrupa Parlamentosu Milletvekili Afroditi Latinopoulou, Yunanistan’ın Kıbrıs’a yangın söndürme uçağı göndermediğini, bunun yerine Arnavutluk’a hava yardımı sağladığını iddia etti. Latinopoulou ayrıca İsrail’in adaya uluslararası yardım sunan tek ülke olduğunu belirtti.
CIReN, bu iddiaların her biri için resmi kaynaklar ve acil durum yetkililerinin açıklamalarını kullanarak doğruluk kontrolü yaptı. Doğruluk kontrolümüz burada.
Doğruluk Kontrolü: Kıbrıs’ın 2026’da Schengen’e girmesi çok olası değil
Kıbrıs Araştırmacı Habercilik Ağı (CIReN), Kıbrıs Cumhuriyeti’nin 2026’da Schengen Bölgesi’ne katılma planını inceledi.
Süreç sadece teknik hedeflere ulaşmaktan mı oluşuyor, yoksa Kıbrıs’ın “özel durumu,” henüz ele alınmamış siyasi boyutlara mı sahip?
CIReN bu konuda bir doğruluk kontrolü yaptı ve sonucu açıkladı. Doğruluk kontrolümüz burada.
Doğruluk Kontrolü: Çevrenin Korunması – Kotsiatis ve Vati
CIReN, çevrenin korunması ve halk sağlığı ile ilgili en aciliyetli konulardan birini ele alıyor. Avrupa Komisyonu, geçtiğimiz günlerde, Vati ve Kotsiatis yasadışı katı atık depolama sahalarının uygunsuz kapatılması ve doğru olmayan atık yönetimi nedeniyle Kıbrıs Cumhuriyeti’ni AB Adalet Divanı’na sevk etme kararı aldı. CIReN hükümetin, karar ile ilgili söyleminin doğruluk kontrolünü yaptı.
Kıbrıs Cumhuriyeti’den 2013 yılında her iki sahayı da kapatması talep edilmişti. 2017 yılından beridir söz konusu sahalara atık gönderilmemiş olsa da, ne Vati ne de Kotsiatis kurallara uygun şekilde kapatılmadı. Çöpler bugün hala zehirli madde sızdırıyor ve çürüyen atıklar çevreyi kirletiyor.
Kıbrıs Cumhuriyeti hükümetinin konuyla ilgili tutumunu inceleyen CIReN kararını açıklıyor. Doğruluk kontrolümüz burada.
Doğruluk Kontrolü: Zelensky kuzey Kıbrıs’tan kumarhane aldı mı?
CIReN, 4 Haziran 2024’te, Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelensky’nin Kıbrıs’ın kuzeyinde milyonlarca dolarlık bir otel ve kumarhane satın aldığı iddialarının doğruluk kontrolünü yaptı.
Söz konusu iddiayı içeren haber ilk olarak Türkiye’deki muhalif haber sitesi Oda TV’de yayınlandı. İki gün sonra, TGueul isimli kullanıcı, iddiayı doğrulamak adına otelin ve kumarhanenin web sitesine atıfta bulunan bir YouTube videosu yayınladı.
Doğruluk kontrolümüz sonucunda, atıfta bulunulan web sitesinin sahte olduğunu, ve otel ve kumarhane satın alma iddialarının ortaya çıkmasından sadece birkaç gün önce kurulduğunu tespit ettik.
Newsweek ve Snopes tarafından da referans alınan doğruluk kontrolümüzün bulguları burada:
Doğruluk Kontrolü: Kıbrıs Cumhuriyeti kaç tane altın pasaportu iptal etti?
CIReN, 30 Mayıs 2024’te, Phileleftheros gazetesinde yer alan ve Kıbrıs Cumhuriyeti hükümetinin, 6 yatırımcı ve yatırımcıların 18 aile ferdinin altın pasaportlarını iptal ettiğini iddia eden haberin doğruluk kontrolünü yaptı. Gazetenin İngilizce baskısında rakamlar, 68 yatırımcı ve yatırımcıların 165 aile ferdi olarak belirtiliyordu.
CIReN, 68 ve 165 rakamlarının OCCRP tarafından 2023’te yayınlanan istatistiklerle aynı olduğunu açıklığa kavuşturdu. Eğer Phileleftheros’un bildirdiği yeni iptaller doğruysa, bunlar, Kıbrıs Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı tarafından CIReN’e doğrulandığı üzere, en az Kasım 2023’ten bu yana yapılan ilk iptaller olacak.
Bu, verilen toplam 3.517 altın pasaportun 74’ünün iptal edilmiş olduğu anlamına geliyor.
Doğruluk kontrolümüzün bulguları burada: