Στις αρχές Νοεμβρίου, ορισμένα ελληνοκυπριακά και τουρκοκυπριακά μέσα ενημέρωσης, καθώς και μέσα στην Τουρκία και την Ελλάδα, αναπαρήγαγαν ένα ισχυρισμό ότι το Ηνωμένο Βασίλειο έκανε αλλαγή πολιτικής έναντι των Τουρκοκυπρίων, προσθέτοντας πεδίο επιλογής «βόρειο τμήμα της Κύπρου» στη βρετανική ιστοσελίδα αίτησης βίζας, πέρα από το πεδίο «Κύπρος».
Ορισμένα μέσα ενημέρωσης ήγειραν ερωτήματα κατά πόσον επρόκειτο για πράξη «σιωπηλής» ή «έμμεσης» αναγνώρισης αποσχισθέντος κράτους.
Το CIReN εξέτασε αυτόν τον ισχυρισμό με βάση τα όσα δημοσιεύθηκαν, τι πραγματικά άλλαξε στην ιστοσελίδα της βίζας, διεξήγαγε έλεγχο επαλήθευσης γεγονότων και εξέδωσε την ετυμηγορία του.
Ο Ισχυρισμός
Το CIReN ανίχνευσε τον ισχυρισμό σε μια σύντομη αναφορά στον ελληνοκυπριακό όμιλο μέσων ενημέρωσης, την ιστοσελίδας SigmaLive στις 5 Νοεμβρίου στις 11:13 π.μ και την ιστοσελίδα της Σημερινής.
Η είδηση αναφερότοταν στο γεγονός ότι η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου είχε συμπεριλάβει πεδίο «Κύπρος – βόρειο τμήμα της Κύπρου» στο αναπτυσσόμενο μενού επιλογής σχετικά με την εθνικότητα στην επίσημη βρετανική σελίδα για αίτηση βίζας. To SIGMAlive και η Σημερινή μετέδωσαν ότι η κίνηση «εγείρει ερωτήματα», καθώς θα μπορούσε να υπονοεί την εφαρμογή νέου καθεστώτος στην απασχισθείσα οντότητα στο βορρά.
Μέχρι το απόγευμα, την είδηση άρπαξαν και διέδωσαν διάφοροι λογαριασμοί κοινωνικών μέσων και ειδησεογραφικών ιστοτόπων, συμπεριλαμβανομένου του ελλαδικού New Post. Στην είδησή του έγραψε τον τίτλο «Αδέξια κίνηση από τη βρετανική κυβέρνηση: το «βόρειο τμήμα της Κύπρου» αναφέρεται ως εθνικότητα σε επίσημο ιστότοπο» και προσέθετε ότι η ενέργεια αυτή «έχει προκαλέσει έντονη ενόχληση, τόσο στη Λευκωσία όσο και στους ελληνικούς διπλωματικούς κύκλους».
Την επόμενη μέρα, 6 Νοεμβρίου, ο ισχυρισμός αυτός αναδημοσιεύτηκε και διαδόθηκε κυρίως από διάφορες ομάδες στα κοινωνικά δίκτυα που υποστηρίζουν την αναγνώριση της βόρειας Κύπρου και έφτασε σε χιλιάδες χρήστες.
Η Hurriyet, μία από τις κορυφαίες εφημερίδες στην Τουρκία, επικαλέστηκε την New Post και τιτλοφόρησε το ρεπορτάζ της «Η κίνηση του Ηνωμένου Βασιλείου ως ΤΔΒΚ εξοργίζει τους Ελληνοκύπριους».
Στον λογαριασμό του στο X, ένας υπερεθνικιστής Τουρκοκύπριος δημοσιογράφος, ο Sabahattin Ismail προέβλεψε ότι αυτή η κίνηση μπορεί να σημαίνει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο αναγνωρίζει τις πραγματικότητες στο νησί και επεκτείνει το «καθεστώς Ταϊβάν» στο βορρά.
Στις 7 Νοεμβρίου, η ελληνόφωνη ειδησεογραφική ιστοσελίδα “Edo Tourkia” επικαλέστηκε σε ρεπορτάζ της τον Sabahattin Ismail με τίτλο: «Τούρκοι αναλυτές βλέπουν “το ψευδοκράτος με καθεστώς Ταϊβάν» – Η προσθήκη της «Βόρειας Κύπρου» στις βρετανικές αιτήσεις για βίζα έχει προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων!»
Η Edo Tourkia πρόσθεσε: «υπάρχει έντονη δυσαρέσκεια στη Λευκωσία, με αναφορές να κάνουν λόγο για «έμμεση αναγνώριση» και «επικίνδυνη ορολογία». Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι η Κυπριακή Δημοκρατία ζητά επίσημες εξηγήσεις από το Λονδίνο, το οποίο αναγνωρίζει μόνο την Κυπριακή Δημοκρατία».
Μια κορυφαία ελληνοκυπριακή εφημερίδα, ο Πολίτης, επικαλέστηκε την “Edo Tourkia” και αναδημοσίευσε τον ισχυρισμό.
Μια άλλη κορυφαία τουρκική εφημερίδα, η Aksam δημοσίευσε το ρεπορτάζ με τον τίτλο «Νέο άνοιγμα βίζας από το Ηνωμένο Βασίλειο για την ΤΔΒΚ».
Η τουρκοκυπριακή Bagimsiz έγραψε ότι «η επιλογή «Βόρεια Κύπρος» προστέθηκε στον ιστότοπο βίζας του Ηνωμένου Βασιλείου» και ο ειδησεογραφικός ιστότοπος Giynik μετέδωσε ότι «Η προσθήκη της επιλογής «βόρειο τμήμα της Κύπρου» στη σελίδα βίζας του Ηνωμένου Βασιλείου προκάλεσε αντιδράσεις στα ελληνοκυπριακά μέσα ενημέρωσης».
Επίσης, στις 7 Νοεμβρίου, το ελληνοκυπριακό AlphaNews ανέφερε ότι μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει καμία αντίδραση από την Κυπριακή Δημοκρατία. Συμπεριέλαβε είδηση με σχετικό τηλεοπτικό ρεπορτάζ του Alpha TV στο οποίο αναφέρεται ότι η ενσωμάτωση του πεδίου «βόρειο τμήμα της Κύπρου» «έχει προκαλέσει ενθουσιασμό στην Άγκυρα και στο ψευδοκράτος». Ισχυρίστηκε επίσης ότι αυτό αποτελεί «τροφή για σκέψη» για αναλυτές «να αναρωτηθούν εάν «αυτό το βήμα υποδηλώνει σιωπηλή αναγνώριση ή ανοίγει το δρόμο προς αυτόν τον σκοπό».
Κανένα από τα μέσα ενημέρωσης δεν διευκρίνισε πότε έγινε αυτή η αλλαγή στην βρετανική ιστοσελίδα αίτησης για βίζα και κατά πόσο αποτελεί αλλαγή στην πολιτική του Ηνωμένου Βασιλείου σε σχέση με την Κύπρο.
Τα Γεγονότα
Cyprus was divided in 1974, when Turkey’s military took control of the island’s north in response to a Greek military junta regime-backed coup against the Republic of Cyprus government at the time, which aimed at annexing the whole island to Greece.
The Turkish Cypriot third of the island is now under the effective control of Turkey, which has troops stationed there. A breakaway state established in the north in 1983 is only recognized by Turkey. Greek Cypriots control the internationally recognized Republic of Cyprus.
Η Κυπριακή Δημοκρατία είναι πολιτικά πολύ ευαίσθητη στην επίσημη χρήση οποιασδήποτε ορολογίας σε σχέση με το βόρειο τμήμα της Κύπρου που μπορεί να υπονοεί την αναγνώρισή της ως ξεχωριστό κράτος ή την αναβάθμιση του καθεστώτος της.
Απαντώντας σε ερωτήσεις του CIReN για τα δημοσιεύματα, εκπρόσωπος της Ύπατης Αρμοστείας του Ηνωμένου Βασιλείου στην Κύπρο δήλωσε ότι «η διατύπωση που χρησιμοποιείται στο GOV.UK, «Κύπρος (βόρειο τμήμα της Κύπρου)», είναι μακροχρόνια και προσεκτικά επιλεγμένη. Διασφαλίζει ότι οι συμβουλές προς το βρετανικό κοινό είναι σαφείς και πρακτικές, ενώ παράλληλα παραμένουν πλήρως συνεπείς με την πολιτική μας περί μη αναγνώρισης».
Στην πραγματικότητα, αρχειοθετημένες εκδόσεις της σελίδας για τις θεωρήσεις του Ηνωμένου Βασιλείου που εντοπίστηκαν από το CIReN επιβεβαιώνουν ότι η φράση «Κύπρος (βόρειο τμήμα της Κύπρου)» χρησιμοποιείται στο αναπτυσσόμενο μενού της ιστοσελίδας για τις βίζες – ένα πεδίο κάτω από το πεδίο επιλογής «Κύπρος» τουλάχιστον από το 2014 και δεν είναι μια νέα προσθήκη.
Η ετυμηγορία: Ψευδής
Η καταχώριση του «βόρειου τμήματος της Κύπρου» στο αναπτυσσόμενο μενού στη σελίδα αίτησης βίζας της κυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου δεν αποτελεί νέο άνοιγμα ή βήμα από την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου με επιπτώσεις στο κυπριακό πρόβλημα.
Αυτή η ορολογία χρησιμοποιείται στην ιστοσελίδα αυτή τουλάχιστον από το 2014. Οι ισχυρισμοί περί «σιωπηρής αναγνώρισης» ή «καθεστώτος Ταϊβάν» δεν αποδεικνύονται και δεν τεκμηριώνονται με κανέναν τρόπο.
Ως εκ τούτου, η ετυμηγορία είναι ότι οι ισχυρισμοί είναι ψευδής.
