CIReN, son zamanlarda sosyal medyada dolaşan, ve 1974 yılından kalma, gözleri bağlı Kıbrıslı Rum bir savaş esirine ait olduğu düşünülen fotoğrafın kaynağıyla iletişime geçti.
Savaşta kaybolan binlerce kişinin akıbeti hakkındaki tartışmayı yeniden alevlendiren fotoğrafın gerçek olup olmadığı da yaygın şekilde sorgulanıyor.
1974 yılında Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu (TRT) adına Kıbrıs’ta muhabir olarak bulunan Türk vatandaşı Selim Esen, CIReN’in sorularına verdiği yanıtta, fotoğrafın gerçek olduğunu ve orijinalinin kendisinde bulunduğunu doğruladı.
Fotoğrafın ilk versiyonu, araştırmacı Odysseas Christou tarafından, 4 Mayıs’ta, yöneticisi olduğu “1974 Görgü Tanıklıkları ve Kanıtlar” Facebook grubunda paylaşıldı.
Fotoğrafta üç kişi görülüyor. Ortada gözleri bağlı, elleri arkasında ve savaş esiri olduğu düşünülen biri var. Sol taraftaki sivil kişinin eli, gözleri bağlı kişinin omzunda. Sağda ise silahlı bir asker bulunuyor. Üç adam da siyah bir Mercedes’in önünde duruyor.
CIReN tarafından, fotoğrafın gerçek olup olmadığını tespit etmek için özel yapay zeka tespit araçları kullanılarak yapılan ilk inceleme sonuçsuz kaldı. Bazı yapay zeka dedektörleri fotoğrafın manipüle edildiğini tespit etti. Ancak hiçbiri fotoğrafın yapay zeka kullanılarak oluşturulduğu sonucuna varmadı.
Christou’nun, grupta daha önce yayınladığı ve o döneme ait fotoğraflarda olduğu gibi, söz konusu fotoğraf da renklendirilmiş ve kalitesi dijital yöntemlerle ve muhtemelen yapay zeka kullanılarak iyileştirilmişti. Bu, orijinal fotoğrafta neden yapay zeka unsurlarının tespit edildiğini açıklayabilir.
Sosyal medyada, fotoğrafın yapay zeka ile hazırlanmış olabileceğine dair yapılan yorumlara yanıt olarak Christou, aşağıdaki siyah-beyaz fotoğrafı yayınladı. Bu fotoğraf, ilk yayınlanan ve kırpılmış olduğu anlaşılan fotoğrafa göre daha fazla insan ve arka plan içeriyor.
Christou, yanıtında, “fotoğrafın, gazeteci Selim Esen’in liderliğindeki Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu (TRT) televizyon ekibinin bir üyesi tarafından çekildiğinden” emin olduğunu iddia etti.
Christou’nun iddiasının doğru olup olmadığını anlamak için CIReN, Esen ile iletişime geçti.
Şu anda 83 yaşında olan eski TRT muhabiri, CIReN’e verdiği yanıtta, “sağdaki sivil kıyafetli kişi benim” dedi.
Esen şöyle devam etti: “Soldaki gözleri bağlı kişinin yanındaki sivil, hatırladığım kadarıyla bir TMT (Türk Mukavemet Teşkilatı) mensubu. Fotoğraf, 14 Ağustos 1974’te, 2. operasyonun başladığı gün, benimle birlikte Kıbrıs’a gelen kameraman arkadaşım Vedat Güreş veya Sonat Konor tarafından, Timbu havaalanına yakın Mia Milia’da çekildi. Ben TRT Haber Merkezi’nde televizyon muhabiriydim.”
Kıbrıs’taki Kayıp Şahıslar Komitesi’nin verilerine göre, 1963-1974 yılları arasında toplam 2002 Kıbrıslı Rum ve Kıbrıslı Türk kayboldu. Bu kişilerin yarısından fazlası hâlâ kayıp.